فرموده و الحق به خامهء گوهرنثار آثار يد بيضا نموده سطرى چند به تحرير خواهد پيوست .
رباعى
هربوى كه از مشك و قرنفل شنوى * از نكهت آن زلف چو سنبل شنوى
گر نغمهء بلبل ز پى گل شنوى * گل گفته بود گرچه ز بلبل شنوى
و شرح كلام در آن مقام چنان سرانجام يافته كه :
چون قوت دولت و مزيد سعادت اقتضاى ابقاى آثار ارجمند و دوام ذكر جميل و نام بلند مىكند ، زمرهء برگزيدهء
آتَيْناهُمُ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ
« 98 » كه اشرف اناماند عليهم الصلاة و السلام در خلوتسراى خلت اين موهبت كرامت منزلت را هنگام اجابت دعوت مسألت نمودهاند و در عقد فوايد مواهب ديگر انتظام نموده كه
رَبِّ هَبْ لِي حُكْماً وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ وَ اجْعَلْ لِي لِسانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ
« 99 » و ارباب علو همت كه صحيفهء محمدت ايشان به رقم انّ اللّه يحب عوالى الهمم مرقوم شده همواره در ادخار ذكر جميل و انتشار نام نيك جهد مستطيع مبذول داشتهاند و سعى بليغ فرموده و به هرقرن و زمان و عهد و اوان در ابقاى رسوم ستوده و ادامت آثار نموده به انواع وسايل و اصناف اسباب و ذرايع توسّل جستهاند و توصّل نموده و بىشبهه معلوم است كه احوال و اوضاعى كه به تمادى روزگار در هربلاد و ديار وقوع يابد تحقيق قصّه قصّه از آن بر سبيل تفصيل از دست كوشش و سعى جميل كسى كه قادر نباشد بر احضار مردم آن بلاد و ديار و ارسال كتب به اطراف و اقطار از براى استعلام و اخبار برنيايد و لهذا تواريخ دول ماضيه كه به نظم و نثر عربى و فارسى در سلك ضبط و تدوين كشيدهاند به غير از واقعهاى چند و بعضى احوال بر سبيل اجمال
هامش
( 98 ) . سورة الأنعام 89 .
( 99 ) . سورة الشعراء 84 ، 83 .