مصروف دارد و امراى نامدار در ركاب او چهارم ربيع الثانى متوجه شدند .
و پنجم ماه اردوى گردون اشتباه در جنبش آمده قراول تپه معسكر همايون شد و در آن منازل خوش و مراحل دلكش ، چند روز به مساعدت بخت فيروز گذرانيده بيست و پنجم ماه منزل حسنخانى مخيم اقبال و كامرانى شد .
و ميرزا بايسنغر چون به طرف ياراحمد قرامان روان شد ، ياراحمد از گنجه عازم گرجستان گشت و از راههاى سخت و بيشههاى پردرخت گذشت و قلعهء اسفرزن را كه در تصرف كاوس بود به جهت خويشى كه با او داشت پناه و گريزگاه ساخت و عمارت اسفرزن پيش از بناى اسلام بوده اهل گرجستان و روم و ابخاز و فرنگ آن قلعه و كليسايى كه در آنجاست تعظيم تمام مىكنند و آن قلعه در ميان بيشهاى بر روى سنگ خارا واقع است و نهرى به رنگ نيل و زور پيل بهجاى خندق در پايان آن روان و برجوبارو كوه شامخ راسى و راسخ . ياراحمد چون به آن معقل حصين استظهار يافت بر سنن غرور كه
أَ لَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَ هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي
« 87 » فروچاه شد . شاهزاده لشكريان را كه
بيت
به شمشير از بيشه شير آوردند * به پيكان مه از چرخ زير آورند
فرمود كه ممر لشكر فرسنگ به فرسنگ از خار و خرسنگ خالى ساختند و ميرزا بايسنغر از راههاى دشوار و معابر انهار عبور فرمود و آفتاب رايت ظفرشعار سايه بر آن ديار انداخت و از طنطنهء گوركه و كوس و غلغلهء طبل و نقاره و صداى ناى رويين و خروش زنگ زرين زلزله در كوه و ولوله در آن گروه افتاده و لشكر منصور از اطراف چپر بسته جنگ پيش بردند و اهل قلعه با آنكه تاب مقاومت نداشتند حركت المذبوحين نموده نقش غلط بر لوح خيال مىنگاشتند . دو سه روز در مقام مقابله
هامش
( 87 ) . سورة الزّخرف 51 .