حد و تعينى كه اشياء دارند و نقصى كه همواره به همراه حد و تعين است أو هيچ يك از اشياء نيست . و در فرمايش مولى الموحدين و سلطان العارفين و أمير المؤمنين عليه السّلام نيكو تأمل كن كه فرمود : « در اشياء داخل است نه به طور آميختگى ، و از آنها خارج است نه به گونهء كنارهگيرى . » و فرمود : « جدايى كه ميان خدا و اشياء هست جدايى از جهت صفت است نه آن جدايى كه به طور كنارهگيرى باشد » .
اگر به آنچه گفتيم احاطه يافته باشى مشروط به اينكه با عزمى لطيف و ذوقى سالم با لسان استعداد كه از لسان ظاهر بليغ تر و منطقش از منطق ظاهر فصيح تر و قولش و كلامش عزيزتر است ، با چنين زبان و منطق دل و ذكر باطن و دعاى قلب از حضرت علمي خواستار شوى كه از درياهاى علوم قطرهاى به تو افاضه كند و از تجليات علمي اندكى بر دل تو تجلى نمايد تا به اجازهء أو شناختى حاصل كنى به يارى و توفيقش براي تو منكشف شود كه اشياء چگونه از حيث ذات منتسب به اويند بدون هيچ حيثيتى و حيثيتى ، و چگونه اشياء در نزد أو منكشف اند به واسطهء آنكه حضرتش بذاته ذات مقدس خود را تعقل نمايد . و حقيقتى براي تو روشن شود كه فرمودهاند : « علم حق تعالى به اشياء عبارت است از كشف تفصيلى در عين علم بسيط اجمالى . » و حقيقت آنچه امام صادق عليه السّلام در حديث كافى فرموده است روشن شود كه مى فرمايد : « خداى تعالى پروردگار ما ، تا بود علم ذات أو بود در حالى كه معلومى نبود ، و شنوايى ذات أو بود در حالى كه مسموعى نبود ، و بينايى ذات أو بود در حالى كه مبصرى نبود ، و قدرت ذات أو بود در حالى كه مقدورى وجود نداشت . و چون اشياء را پديد آورد و معلوم وجود يافت ، علم
شرح دعاى سحر ( فارسى ) — صفحة شرح دعاى سحر 163
مساهمون: السيد الخميني
صشرح دعاى سحر ١٦٣