منّان به شرط آنكه در اسمائش تدبر ، و در آياتش تفكر كنى و از زندان طبيعت بيرون آمده و درهاى بستهء انسانيت را به روى خود باز كنى بايد بدانى كه از براي حقيقت بسم اللّه الرحمن الرحيم مراتبى از وجود است و مراحلى از نزول و صعود است ، بلكه به حسب عوالم و نشأههاى مختلف ، أو را حقيقت هاى فراوانى است و از براي أو در دل سالكان به مناسبت مقامات و حالات هر يك از آنان تجلى هايى است ، و اينكه حقيقت بسم اللّه در آغاز هر سوره از سورههاى قرآن غير از حقيقت آن است در آغاز سورهء ديگر ، و اينكه بعضى از اين بسم اللّهها بزرگ است و بعضى بزرگتر و بعضى از آنها محيط است و بعضى محاط ، و حقيقت بسم اللّه در هر سورهاى از تدبر در حقيقت همان سوره كه با بسم اللّه آغاز شده معلوم مىشود . پس آن بسم اللّه كه براي آغاز أصل وجود و مراتب آن گفته شده غير از بسم اللّه است كه براي آغاز يك مرتبه از مراتب وجود گفته شده . و چه بسا اين مطلب را راسخون در علم از خاندان وحى تشخيص بدهند .
و از اين رو است كه از أمير المؤمنين و سيد الموحدين ( صلوات اللّه و سلامه عليه ) روايت شده است كه فرموده : « همهء آنچه در قرآن است در سورهء فاتحه است ، و همهء آنچه در فاتحه است در بسم اللّه الرحمن الرحيم است ، و همهء آنچه در بسم اللّه است در باء بسم اللّه است ، و همهء آنچه در باء است در نقطه است ، و من آن نقطهء زير باء هستم » .
و اين خصوصيت در ديگر بسم اللّهها نيست ، زيرا فاتحة الكتاب ( سوره الحمد ) مشتمل بر تمامى سلسلهء وجود و دو قوس نزول و صعود است از آغاز وجود تا انجام آن ، و اين معنى از الحمد للّه تا مالك يوم الدين تفصيلا بيان شده . و همهء حالات بنده و مقاماتش در ايّاك
شرح دعاى سحر ( فارسى ) — صفحة شرح دعاى سحر 126
مساهمون: السيد الخميني
صشرح دعاى سحر ١٢٦