پست و نالايق را ايجاد مى كرد ديگر ايجاد واسطهها كه به امر أو به عالم خلق نازل مى شوند بيهوده و بي ثمر بود ، و خداوند والاتر از آن است كه در ملكش چيز بيهوده و يا بيكار و معطلى را بيافريند ، كسانى كه كافرند چنين گمان مى كنند » .
و أسماء سى گانه كه براي هر ركن آفريده شدهاند به حسب امّهات أسماء ( نامهاى مادر ) و كلياتشان مى باشد و گر نه به حسب جزئياتشان به شماره درست نيايند و بي نهايت اند ، و آن أسماء از نقطهء عقل كه نقطهء الهيه است تا هيولى از حيث نزول و از هيولى تا نقطهء عقل در مقام صعود به منزلهء دايرهاى است كه دوازده برج دارد و يا دوازده ماه است و هر برج يا ماهى سى درجه و يا سى روز است تا آنكه به سيصد و شصت درجه و يا سيصد و شصت روز برسد . اين بود سخن ما در اسم أعظم به حسب مقام خلق عينى .
اسم أعظم در مقام لفظ
و اما حقيقت اسم أعظم به حسب لفظ و عبارت ، پس آن را فقط اولياء مرضيين و علماء راسخين مى دانند و از ديگران مخفى است ، و آنچه در كتابهاى عرفا و مشايخ از حروف اسم أعظم و يا كلمات آن نوشته شده يا از روايات صحيح گرفته شده است و يا در اثر كشف و رياضتى است كه به هنگام فراغ و انصراف از دنيا كه دار وحشت و ظلمت است براي آنان روى داده است ، چنان كه از شيخ مؤيد الدين جندى يكى از شارحين فصوص الحكم نقل شده كه گفته است ، از اسم هاى اسم أعظم هو اللّه المحيط و القدير و الحى و القيوم است ، و از حروف اسم أعظم ( ا د ذ ر ز و ) است . گويد : اين را شيخ كبير در