خويش آن را آبادان كرد ، و ديوار خطّهى شهر و قصرها و بازارها و دار الملك ساخت .
و بعد از او خلفا همچنين . و اندر سنهى تسع عشر و مأتين عمارت فرمود ، ابتدا ازان هيچ آبادان نمانده بود ، و سالهاى بسيار عمارت آن مىفرمودند .
دمشق
جامع دمشق از جملهى بناهاى عجايب است . آن ديوار و قبّه كه پيش محراب نزديك مقصورهى آن ، بناى صابيان است كه پيش از يونانيان بودهاند . پس اندر دست يونانيان افتاد ؛ بعد ازان در دست جهودان افتاد ، و به دست پادشاهان بت پرست . و يحيى زكريّا را عليه السّلام چون بكشتند سرش به در اين مسجد بر پاى كردند . و آن در مسجد جيرون خواندندى . پس اندر دست ترسايان افتاد ، و كليسا ساختند تا لشكر اسلام آمد . و مسلمانان مسجدها ساختند ، و برين در مسجد كه جيرون خواندندى سر حسين على عليهما السّلام برپاى كردند . امّا عمارت آن و زيادتى آن وليد بن عبد الملك كرد و زمين آن از رخام رنگ در رنگ درافكند ، و روى ديوارها همچنين رخام و ستونهاى رخام به غايت نيكو ؛ چنان كه حكايت كند كه گزى در گزى به يك دينار سرخ برآمده است . و سر ستونها و محرابها جمله به زر و جوهر كردند ، و بام مسجد در إرزيز گرفت . و آب روان بر بام مسجد رانده است ، چنان كه هر گه كه خواهند آب از ستونها فرود آيد . و مثل اين جامع در اسلام هيچ جا نكردهاند . و گويند خراج شام بران خرج شده است .
مصر
بيرون از شهر مصر بر قرب ميلى احمد طولون از بهر نشستگاه خود چند بنا ساخته است ، و آن را اقطايع * گويند . و آنجا درختان بسيار ازان خرما و كشتها باشد .
مهديّه
شهريست خرد ، بر كنار دريا ؛ و از آنجا تا قيروان دو منزلست . و آن را عبيد اللّه بنا كرده است ، آنگاه كه مغرب را بگرفت .