فَإِذا هُمْ خامِدُونَ
. « 1 » و همه خالى بماند ، و كس نتوانست آنجا رسيدن از بوى ناخوش و گند ايشان . و پيوسته دود سياه از آنجا برهمىآمد . و هركه نزديك رفتى ناله شنيدى . و همه خالى و معطّل ماند ، چنان كه خداى تعالى گفت :
وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِيدٍ
« 2 » - تعالى ذكره الباقىّ بعد فناء الخلق أجمعين . "
و چنين روايتست كه به مدينة الملوك دو خانه بيافتند ، بر بالا و يكى به زير ، در خانهى بالايين در بيست و چهار تاج نهاده بود كه قيمت آن خداى تعالى دانست ، و نام خداوندش بر هر يكى نبشته . و در ديگر خانه مايدت سليمان بن داود عليهما السّلام نهاده ، و خانهى زيرين را بيست و چهار جايگاه قفل برنهاده بود - و بودريق * درين وقت پادشاه بود - بفرمود تا بازگشايند . بسيارى اسقفان و راهبان بيامدند و چيزها پذيرفتند و شفاعت كردند - و گفتند هيچ پادشاهى اين را قصد گشادن نكرد - قبول نبود . و باز فرمود گشادن . هيچ چيزى نيافتند ، مگر صورتها با عمامهها و نيزه بر اسپان نگاشته ، و هيأت ايشان مانند عرب بود . و همان سال عرب به قدرت خداوند تعالى بدان زمين درآمدند و مسلمانى ظاهر گشت .
إرم ذات العماد
خود ذكر آن كردهايم ، و اندر عالم بناى ، كه از زر و سيم كردهاند و جوهرها و عمادهاى زمرّد و ياقوت ، آنست .
ذكر قصر غمدان
از جمله بناهاى بزرگوار بوده است به تكلّفها و تصاويرهاى زيبا به شهر صنعا از يمن ، بزرگتر شهرهاى جزيرهى عرب . و آنست كه خداى تعالى همىگويد :
بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُورٌ
. « 3 » و از بعد طوفان نوح سام بن نوح صنعا را بنا نهاد . و اين قصر غمدان ، از نيكويى و عجايب كه بود ، مردمان چون از حجّ بازگرديدندى آنجا همى شدندى سبب نزهت ، و گفتندى : " اين بنا نيكوترست از كعبه . " تا امير المؤمنين عثمان رضى اللّه عنه آن را خراب فرمود كردن .
هامش
( 1 )Sure 36 , Teil von Vers 29 .( 2 )Sure 22 , Teil von Vers 45 .( 3 )Sure 34 , Teil von Vers 15 .