فرزندزادهى او ، عبد الرّحمن بن معاوية بن هشام ، اندلس و حدود آن بگرفت . پس روز چهارشنبد سيّم جمادى الآخر سال صد و بيست و پنج بمرد به رصافه ، و او را پنجاه و سه سال عمر بود . و مسلمة بن هشام بر وى نماز كرد .
اندر نسب : ابو الوليد هشام بن عبد الملك بن مروان ؛ مادرش : امّ هشام بنت هشام بن اسمعيل بن هشام بن الوليد بن المغيرة المخزومى ؛ حليت : و هشام مردى بود نيكوروى و سپيد ، امّا أحول بود ، و خضاب كردى سياه ؛ وزير سالم بن عبد الرّحمن بود ، مولى سعيد بن عبد الملك ، و اسامة بن زيد السّليحى بر سپاه و خراج ، و ابن الحجاب بعد از اسامه و سعيد بن عقبه بعد از او ؛ نقش الخاتم ألحكم للحكيم بود .
و حوادث در عهد او بسيار بود ، و بجاى خود شرح توان دادن - إن شاء اللّه تعالى .
خلافت الوليد بن يزيد يك سال و دو ماه و بيست و دو روز بود ، و به ديگر روايت سالى و شش ماه ، و اندر تاريخ جرير يك سال و سه ماه .
درين عهد پسر زيد علوى - كه ياد كرديم - برخاست ، و به خراسان كشته شد اندرين سال ، بر دست عيسى العنزى كه نيزه زدش بر سر . و ازان پس سرش به كوفه آوردند و با پدرش بسوختند .
و اين وليد را مذهب بد بود . روايت كنند كه مذهب زندقه داشتى و بر مسلمانى عظيم استخفاف كردى و دست به مادر فرزندان پدر فراز كرد . و كارهاى او از حدّ بگذشت ، تا بنى اميّه و ديگر مسلمانان خون او حلال داشتند . و خالد بن القسرى را يوسف بن عمر بازخريد ، ديگر باره كه امير عراقين بوده بود ، و همى انديشيد از وى ، و به كوفه آوردش و به عذاب اندر بكشت . و مردمان بر يزيد بن وليد بن عبد الملك بيعت كردند و اين وليد را حصار گرفتند ، و آخر كار كشته شد بر دست عبد السّلمى اللّخمى * و السرى بن زياد * ، و ابو العلا نامى * سرش ببريد و سوى عبد العزيز آورد ، از آل مروان .
و وليد سخت عظيم چابك سوار بود ، و مردانه و صاحب قوّت . و عمر او چهل سال بود ، و چهل و دو سال روايتست .
اندر نسب : ابو العبّاس الوليد بن يزيد بن عبد الملك ؛ مادرش : امّ الحجّاج
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح نجم الدين سيف آبادى ) ( فارسى ) — صفحة 245
مساهمون: ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
ص٢٤٥