قرآن متفرّق آمد ، مگر سورة الأنعام . و بازپس آيت كه به نزديكتر بيامد اين آيت بود :
وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ .
« 1 » و نخستين كس از زنان خديجه مسلمان گشت و از مردان ابو بكر الصّديق و از كودكان علىّ بن ابى طالب رضى اللّه عنهم . و شش ماه كارش پنهان بود ، دعوت نكرد و سه ماه در حصار شعب * بود . هفتم ماه دعوت كرد ، و مسلمان همى گشتند ، چون ابو بكر و عثمان و على و عبد الرّحمن بن عوف و زبير عوام و سعد وقّاص و عمّار بن ياسر و جعفر طيّار . و از پس اين جماعت عمر بن الخطّاب مسلمان شد ، و به معاونت او به مسجد رفتند و به آشكارا نماز كردند .
پس پيغامبر را صلّى اللّه عليه و سلّم آيت دعوت عام آمد ، قوله تعالى :
قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً .
« 2 » و اندر مسجد دعوت كرد و بر كوه صفا . و مشركان دست به جفا گشاده كردند . پس ياران را جماعتى از خوارى كردن كافران به حبشه فرستاد . و از بعد آن حمزه ، عمّ پيغامبر ، مسلمان شد . و پيغامبر عليه السّلام در جفا كشيدن و رنج نمودن قريش و مكّيان صبر همىكرد ، به فرمان خداى تعالى ، چنان كه گفت :
فَاصْبِرْ كَما صَبَرَ أُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ .
« 3 » ديگر جاى گفت :
فَاصْبِرْ صَبْراً جَمِيلًا .
« 4 »
و بعد از هفت سال از ابتداى نبوّت ابو طالب بمرد ، و همين سال خديجه بمرد .
و مرگ بو طالب سخت بود بر پيغامبر ، كه قريش دست به زخم و جفا برگشادند بر پيغامبر . و رياست به عبّاس بن عبد المطّلب رسيد ، مردى نرم بود و حليم و بردبار ، نتوانست پيغامبر را نگاه داشتن .
پس به طايف رفت ، قبول نكردندش و به خوارى بازگذاشتند . آن شب به بطن النّخله * بايستاد كه نيارست به شهر اندر شدن ، و نماز همىكرد و قرآن همى خواند . پس چند تن از پريان آنجا بگذشتند و بر پيغامبر ظاهر شدند و ايمان آوردند ، قوله تعالى :
وَ إِذْ صَرَفْنا إِلَيْكَ نَفَراً مِنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ .
« 5 » و بعد از آنكه پيغامبر عليه السّلام به مدينه رفت با جماعت خويش بازآمدند به وادى الجنّ و
هامش
( 1 )Sure 2 , Vers 281 .( 2 )Sure 7 , Vers 158 .( 3 )Sure 46 , Teil von Vers 35 .( 4 )Sure 70 , Vers 5 .( 5 )Sure 46 , Teil von Vers 29 .