آن را پرستش كردندى . و اندر عهد جمشيد تازه شد ، كه صورت خويش بفرستاد در اطراف پنجگانه : ودّ و سواع و يغوث و يعوق و نسر . و به روايتى ديگر گويند اين بتان را به عهد شيث كردند ، و به روزگار نوح عليه السّلام بودهاند ، و ذكر آن در كلام ايزد تعالى ظاهرست در سورهى نوح . پس از بعد مولود ابراهيم عليه السّلام و آن شرحها و او را بيم نمرود به غار بردن و بزرگ شدن تا نمرود را به خداى دعوت كرد و بتان را بشكست . نمرود بفرمود تا آتش برافروختند بسيارى . و كس پيرامون آن نيارست رفتن . فروماند تا ابرهيم را چگونه به آتش افكند . ابليس لعنه اللّه بيامد و ايشان را منجنيق فرمود ساختن تا ابراهيم را در منجنيق نهادند و به آتش افكندند .
قوله تعالى :
قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ .
« 1 » خداى تعالى آتش بر وى سرد كرد . چون بعد چند روز نمرود بران مناره رفت كه فرموده بود ابراهيم را ديد عليه السّلام در ميان آتش ، و پيرامون او سبزى رسته ، و نماز همىكرد . نمرود خيره بماند و بانگ كرد و گفت : " يا ابراهيم آتش چنين سرد و با سبزى كه كرد ؟ " ابرهيم گفت : " آن كس كه آتش آفريد . " و بعد ازان ابرهيم بيرون خواندند . بدرآمد ، و نمرود را پندها داد و هم نگرويد . از بعد اين صندوق ساختن و بچّهى عقاب را پرورانيدن بود ، بر آنكه بر آسمان رود . برفت و عقاب را قوّت بشد . و جبرييل عليه السّلام تير وى خونآلود به وى بازانداخت - چنان كه شرح آن روشن است . پس سوى زمين آمد ، و بعد ازان ابراهيم را روزى گفت : " خداى ترا زمين بسيارست . اين جايگاه مرا بخش . " بعد ازان ابراهيم با برادرزادهى خويش ، لوط بن هامان بن آزر * ، هجرت بكرد ، قوله تعالى :
فَآمَنَ لَهُ لُوطٌ وَ قالَ إِنِّي مُهاجِرٌ إِلى رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ .
« 2 »
و ساره ، مادر اسحق ، دختر عمّش بود ، او را با خود ببرد ، و كسانى كه مؤمن بودند . و به حرّان رفت به شام و از آنجا به زمين فلسطين رفت ، جايى كه مؤتفكات خوانند ؛ و آنجا پنج پاره ديه بود ، و قوم لوط آنجا بودند . پس لوط آنجا بماند ، و ابراهيم با ساره به جانب مصر رفت . و ملك مصر به ساره طمع اندر كرد ، تا قدرت خداى تعالى بديد كه چون خواستى كه دست به وى يازد ، دست خشك همى شد . و جبرييل عليه السّلام پرده برداشته بود تا ابراهيم همىديد از بيرون . بعد ازان ملك مصر ايشان را بنواخت و كنيزكى را به ساره بخشيد ، نام او هاجر . و ابرهيم
هامش
( 1 )Sure 21 , Vers 69 .( 2 )Sure 29 , Vers 26 .