و روزگار مقتدى به سلامت بود و در ايام او فتنه كمتر بود ، زيرا كه همهء جهان در دست سلاطين سلجوقيه بود و ايشان گاهگاه اظهار طاعت كردندى با خليفه و در آخر مخالف شدند .
و مقتدى به مرگ مفاجا وفات كرد . مدّت خلافتش نوزده سال و دو ماه ، بعد از او با پسرش احمد بيعت كردند و او را « المستظهر باللّه » لقب دادند .
المستظهر باللّه احمد بن المقتدى
و مستظهر در محرّم سنهء اربع و ثمانين و اربع مائه بنشست و مردى عابد زاهد بود و نيكوسيرت و امام ربّانى حجة الاسلام غزّالى - رحمة اللّه عليه - در عهد او بود .
و روزگار مستظهر به سلامت بود و آل سلجوق با وى متّفق . و روز چهارشنبه بيست و سوم ربيع الآخر سنهء اثنى عشر « 1 » و خمس مائه درگذشت . مدّت خلافتش هشت سال و با پسرش بيعت كردند ، نام او افضل و لقبش مستر شد .
المسترشد باللّه فضل بن مستظهر
آن روز كه پدرش بمرد ، با وى بيعت كردند و پدرش او را وليعهد كرده بود .
در ايّام او سلطان محمود بن محمّد بن ملكشاه السلجوقى با او دم عصيان زد و برادر خود مسعود بن محمّد را به بغداد فرستاد . مسترشد به تن خود با سپاه بيامد و به حدود مراغه به هم رسيدند . سپاه مسترشد هزيمت يافت و مسترشد اسير شد و او را محبوس كردند [ 317 ] و هنوز در حبس بود كه ملاحده او را كارد زدند و بكشتند .
و در ايّام او محمّد بن تومرت در حدود مغرب خروج كرد و در سنهء اربع و عشرين و خمس مائه وفات كرد و عبد المؤمن از اصحاب او قائم مقام او گشت و تمامت بلاد شام و مصر از دست خلفاى بنى عباس بشد . و گويند اين سلاطين كه امروز ديار شام و مغرب دارند ، از نسل اواند يعنى از نسل عبد المؤمن .
و مدت خلافت مسترشد هفده سال بود و بعد از او با پسرش بيعت كردند ؛ نام او
هامش
( 1 ) . در متن : « اثنين عشر » .