و پيغمبر [ ص ] را حربهاى بود و آن بود كه اميّة بن خلف بدان كشته بود . متوكّل آن را طلب كرد و به مدينه بيافت به دست يكى از فرزندان انصار و بخريد به بهاى تمام و هرگاه كه متوكّل برنشستى ، آن حربه از پيش او مىبردندى .
و از كارهاى زشت كه متوكل كرد ، يكى آن بود كه قبر امير المؤمنين حسين - رضى اللّه عنه - را ناپيدا كرد و گفت هركس كه زيارت مىكند ، زيارت پيغمبر [ ص ] بكند ، و الّا هيچ زيارت ديگر نكند !
و متوكّل را سه پسر بود [ 304 ] يكى محمّد المنتصر و يكى ابو عبد اللّه المعتزّ و يكى ابراهيم المؤيد ، و جهان را بدين سه پسر قسمت كرد ؛ جاه خلافت به محمّد داد و مشرق را به معتزّ داد و شام و مغرب را به مؤيد ، و هر يكى را عهدى و منشورى داد و به آخر از ولايت عهد منتصر پشيمان شد ، زيرا كه به افواه مىگفتند كه تركان با محمّد يارند و متوكّل را خلع خواهند كرد و محمّد بنشانند ، بدين سبب ، محمّد به چشم پدر خوار شد و او را مستخف گرفت و حرمت او ببردى و در مجلس او را فرمودى تا طس زدندى « 1 » . و بوغا و وصيف مهتر تركان بودند ، با تركان يار شدند بر قصد متوكّل و شبى بساختند كه چون متوكّل شراب خورد او را بكشند . متوكّل را از اين كار آگاه كردند . متوكّل گفت : « اين همه تركان مىكنند و من ايشان را سزا بدهم . » تركان متّهمتر شدند و آن كار به تعجيل گرفتند و آن شب متوكل به شراب بنشست ، تركان با هم بساختند و مجلس خالى كردند ، و خانهء متوكّل بر لب دريا بود و يك در به دريا بود ، درهاى ديگر دربستند و در كه به دريا بود بگشادند و قريب هزار تن را به كشتى نشاندند با سلاح و بيامدند و از اين سوى برآمدند .
متوكّل مست بود و مسخرهاى پيش او ايستاده نام او غبغب . و قاعدهء متوكّل آن بودى كه قارورهها داشتى و ماران و كژدمان در آن كردى و بر مسخره انداختى تا او را بگزيدندى و باز او را ترياق بودى ، بدادى تا با خود آمدى . و آن مسخره آن شب ايستاده بود و مسخرگى مىكرد . ناگاه روشنى شمشير ديد از آن سوى در ، و او پنداشت كه آن نيز هم لعبى و بازىاى است كه با وى مىكنند ، گفت : « زمان مار و عقرب گذشت ، اكنون نوبت شمشير است . » در اين حديث بودند كه تركان در اندرون آمدند و دست به شمشير
هامش
( 1 ) . طس زدن را در فرهنگهاى فارسى نيافتم .