دانيد كه من اين خلافت از بهر حبّ دنيا نگرفتم ، بل كه همهء جهان در دست ظالمى فاسق ديدم و مسلمانان از دست او در عذاب شديد بودند و رونق اسلام و حكم كتاب خداى و سنت رسول - عليه السّلام - رفته بود ، بر من واجب بود تدارك اين كار كردن ، بيرون آمدم و به اتفاق شما آن فاسق را قهر كردم و تا بتوانم با شما مدارا كنم و عدل كار فرمايم . » مردمان او را بستودند [ 259 ] و بر وى دعا كردند . و او جملهء رسمها كه وليد نهاده بود برداشت و قواعد نيكو نهاد و هركس را كه وليد نام او از ديوان افكنده بود نام او باز ديوان آورد و اقطاعى كه وليد از گزاف به كسى داده بود كه مستحقّ نبود كم گردانيد ، بدين سبب او را « يزيد النّاقص » نام نهادند . و نصر سيّار را از خراسان معزول كرد و نصر عاصى شد و اهل خراسان با نصر نيكو بودند ، يزيد ، عهد خراسان به نصر بازفرستاد و عمل بازداد .
و در خراسان يكى امير بود او را على بن جديع الكرمانى گفتندى ، با نصر سيّار مخالف شد و يك نيمه از خراسان بستد و نصر به حيلت با وى بسر مىبرد .
و در اين سال آن مرد كه داعى بنى عبّاس بود در خراسان بمرد و محمّد بن على شخصى ديگر به داعيگرى بفرستاد نام او بكير بن ماهان و شيعت آل عبّاس در خراسان بسيار شده بود . و محمّد بن على در اين سال وفات كرد و او را پنج پسر بود ؛ مهترش ابراهيم و او را خليفهء خود گردانيده بود و از پس او سفّاح كه او را « عبد اللّه الاصغر » گفتندى و من بعد داعيان ، دعوت به ابراهيم كردندى .
و يزيد بن وليد در اين سال وفات يافت و برادر خود ابراهيم بن وليد را خلافت خود داد .
ابراهيم بن وليد بن عبد الملك - ابراهيم مردى فاضل بود ، عالم دانا ، امّا در روزگار او فتنهء بسيار برخاست و عالم بشوريد و اهل شام و حمص عاصى شدند و گفتند : « حقّ خلافت پسران وليد راست - يكى حكم نام و يكى عثمان - كه وليد بىگناه كشته شد . » ابراهيم پنجاه هزار سوار به پسر حجّاج داد نام او عبد العزيز و به حمص فرستاد . و مروان بن محمد بن مروان امير آذربايجان و ارمنيه بود ، صد هزار مرد برگرفت و روى به حمص نهاد و مدد اهل حمص شد و گفت : « حق ، پسران وليد راست » ، و سپاه ابراهيم را بشكست و هژده هزار مرد كشته شدند و هژده هزار اسير شدند و باقى با دمشق آمدند . مردمان گفتند :
« اين فتنه همه از پسران وليد برمىخيزد » ، و آن دو پسر در زندان بودند . پسر خالد بن
مجمع الانساب ( فارسى ) — صفحة 328
مساهمون: مير هاشم محدث
ص٣٢٨