يكى عيبه يافتند زربفت كه سلاح كسرى در آن بود ، زرهى زرّين و خودى زرّين و جوشنى زرّين و ساعدين و ساقدين همه زرّين ، و شش زره ديگر يافتند كه هر يكى از ملكى بزرگ ستده بودند و نام همان ملك بر آن نبشته : يكى زره هرقل بود ملك روم كه بهرام گور او را هزيمت كرد ، ديگر زره خاقان بود ، سوم زره داهر ( ؟ ) بود ملك سقلاب ، چهارم زره بهرام چوبينه بود ، پنجم زره سياوش بود ، ششم زره نعمان بن منذر بود . و نه شمشير بود از نه پادشاه مخالف ستده .
سعد اين همه سلاحها به عمر فرستاد . و نيز اسبى يافتند اندر خزانه از زر با زين و لگام و اسبى از سيم با زين و لگام و ركابهاشان مرصع به ياقوت . هرگاه كه كسرى بر تخت نشستى آن دو صورت يكى از راست و يكى از چپ بداشتندى . و دو صورت ديگر بود ؛ يكى اسب و يكى اشتر ، هم از زر امّا نه مرصّع . و يك جفت قالى يافتند از ابريشم ، طول آن سيصد رش در شصت رش پهنا و ميان آن فرش ده گز در ده گز مرصّع بود به گوهرها و ياقوتهاى زر و سرخ و از هر رنگ ، چنانچه مطلقا هركه بديدى گفتى اسپرغمهاست كه بر روى آن بساط ريختهاند . آن نيز بىخمس به عمر فرستاد . و چندين هزار خروار مشك و عنبر و كافور و زباد و از اين جنسها همه به عمر فرستاد .
عمر ، سعد را بستود و شكر سپاه كرد و گفت : « مردمان با ديانتاند و در غنيمت خيانت نكردند . » پس بفرمود تا آن صورتها همه بشكستند و گوهرها بگسيختند و همه را به قيمت وقت ميانهء لشكر قسمت كرد و نصيب هريك بداد ، چه آنكه در جنگ بود و چه آنكه در مدينه بودند و گفت : « اين مال غنيمت است و حقّ لشكر اسلام است . » و بازرگانان عالم روى به مدينه نهادند و آن قماشها به سود ده چهل مىخريدند و مىفروختند . و سعد در مداين نشسته بود و يزدجرد به حلوان نشسته . و چون ده روز لشكر عجم بياسودند ، مقدار دويست هزار مرد بر يزدگرد جمع شد و او را سپهبدى بود كه « مهران » گفتندى ، گفتا : « چه شود اگر يك نوبت ديگر دستى بزنيم ، باشد كه ظفر ما را باشد . » و به دو روزه راه از حلوان موضعى است كه آن را « جلولا » گويند . يزدگرد صد هزار مرد به مهران داد و گفت : « برو و حرب كن . » سعد سپاهى به قعقاع بن عمرو داد و به مقابلهء اين لشكر فرستاد . آن دو لشكر هشت ماه برابر همديگر نشستند و هشتاد حرب ميانهء ايشان برفت . عاقبت مسلمانان ظفر يافتند و اكثر عجم كشته شدند و مهران كشته
مجمع الانساب ( فارسى ) — صفحة 278
مساهمون: مير هاشم محدث
ص٢٧٨