راى و عدل بود و شهرهاى بسيار ساخت [ 152 ] و نشست و تختگاه خود را به بلخ كرد تا بر سرحد ترك نزديك باشد و تركان از وى بترسيدندى ، و رستم را تربيت كرد و جهان پهلوانى داد . و كيقباد در پادشاهى صد سال بزيست .
2 . كيكاووس - كيقباد در حيات خود كاووس را وليعهد كرده بود و او ملكى دادگر بود مردانه و جهان را از دشمن نگاه داشت ، و سليمان پيغمبر - عليه الصّلوات و السّلام - در عهد او بود . كاووس از وى درخواست تا او را مدد دهد و شهرى بسازد . سليمان ديوان را فرمود تا شهر اصطخر بنا كردند و گاه به بلخ بودى و گاه به اصطخر ، و رعايا را نيكو داشتى . و رستم زال در عهد او نام گرفت و پادشاهى نيمروز و زاولستان و سيستان همه رستم را داده بود .
و كاووس را پسرى بود سياوش نام ، از او مردانهتر در ايران زمين كس نبود ، و او را رستم تربيت كرده بود تا انواع سلاحگرى آموخت . چون بازآمد خدمت پدر كرد . و كاووس را زنى بود دختر ملك مصر و او را سوداوه گفتندى . آن زن بر سياوش عاشق شد .
سياوش دعوت وى را قبول نكرد . سوداوه چون از سياوش مأيوس گشت ، بر سياوش مكرى ساخت و به كاووس عرضه داشت كه سياوش مرا قصد كرده . كاووس بر پسر متهم شد . هرچند سياوش سخن راست گفت ، كاووس گفت : « چارهاى جز سوگند نيست » ، و سوگند ايشان آن بود كه بر آتش بگذشتندى . سياوش آتش را قبول كرد كه بگذرد .
كاووس جملهء عجم را گرد كرد و چهار فرسنگ در چهار فرسنگ آتش كرد . سياوش بر اسب نشست و بر آن آتش گذاره كرد ، چنان كه رشتهء تائى بر تن وى نسوخت . كاووس را معلوم گشت كه سياوش بىگناه است ، از وى عذر خواست ، امّا زن را چيزى نگفت .
سياوش از پدر نيك برنجيد و هزار مرد كه او را بود برگرفت و روى به توران نهاد و پيش افراسياب شد . افراسياب مورد او را گرامى داشت و پيران كه سپاهسالار افراسياب بود ، او را مربّى شد . اول دختر خود را به زنى به سياوش داد و پيش افراسياب معاون گشت تا افراسياب نيز دخترى به زنى به سياوش داد نام او فرنگيس . و سياوش را در مملكت ختا كه شهر پيران بود از دختر پيران پسرى آمد نام او را فرود نهاد .
و چون سياوش نزديك افراسياب متمكّن گشت ، برادر افراسياب را بر سياوش رشك آمد و پيش افراسياب به خصمى سياوش كمر بست و گفت كه سياوش سوداى ملك
مجمع الانساب ( فارسى ) — صفحة 206
مساهمون: مير هاشم محدث
ص٢٠٦