گفتار در ذكر ظهور حضرت صاحبقران ممالك ستان امير تيمور گوركان افاض اللّه عليه شآبيب الغفران و بيان بعضى از آثار اولاد امجاد آن پادشاه كامكار عظيم الشأن
در شهور سنهء ست و ثلثين و سبع مائه كه سلطان ابو سعيد بهادر خان به جوار رحمت حضرت رحيم و رحمان پيوست و در بلاد ايران سلطان نافذ فرمان نماند تباشير صبح عزت و اجلال لامع شد و انوار مهر سپهر اقبال طالع گشت ، كوكب اسعد سلطنت از مطلع عنايات الهى طلوع نمود و اختر منور پادشاهى از افق تأييدات نامتناهى برآمد ، يعنى صاحب قران نصرتنشان امير تيمور گوركان قدم از دروازهء عدم به صحراى وجود نهاد و ساحت بستان جهان را به يمن مقدم خويش خضرت و نضارت داد . و چون مدت سى و پنج سال از عمر گرامى آن خسرو به استقلال بگذشت مسند خلافت و تخت سلطنت را به وجود شريف ، زيب و زينت بخشيد و به اندك زمانى اكثر معمورهء ربع مسكون در تحت تصرف ملازمان آن حضرت قرار يافت و بيشتر سلاطين جهان و خواقين دوران ، سر بر خط فرمان صاحبقران گيتىستان نهادند .
بيت
سپهداران ز سقسين تا سمرقند * به نوبتگاه « 1 » درگاهش كمر بند
صفات حميده و سمات پسنديدهء حضرت صاحبقرانى بسيار است و غرايب حالات و عجايب واقعات كه آن بانى مبانى جهانبانى را در اثناء جهانگيرى و كشورستانى روى نموده بىشمار و اكابر فضلاء در شرح آنها مجلدات ساخته و مؤلفات پرداختهاند و در اين
هامش
( 1 ) . مج : « به نوكارى » .