و از امراى صاحبقران جمجاه امير ركن الدين سليمان شاه در دار السلطنهء هرات حمامى وسعت سمات بنا فرمود .
امير غياث الدين شاه ملك كه به غايت خير و عالم دوست بود و فضلاء و اهل تقوى را تربيت مىفرمود در راه مشهد رباطى و نزديك به استراباد رباطى ديگر عمارت كرد و مسجد بازار عراق كه قريب به سر چهار سوق هرات است هم از جملهء آثار او است . از ثقات استماع افتاد كه امير شاه ملك را ابنيهء رفيعه بسيار است و چون راقم حروف را بر تفصيل آنها اطلاع نبود بر ذكر اين سه عمارت اختصار نمود .
خاقان عالى مكان شاهرخ سلطان
پادشاه فرشته شيم و ملكى عادل صاحب كرم بود . شجاعت رستم با عبادت ابراهيم ادهم جمع داشت و پيوسته خاطر عاطر بر ترفيه حال ارباب زهد و تقوى و اصحاب درس و فتوى مىگماشت .
در زمان دولت او در سراى هيچكس را جز باد باز نمىكرد و از كمال عدالت او باز به جانب تيهو پرواز نمىنمود .
نظم
نكردى هيچ كبك از باز فرياد * قباى گل نگشتى پاره از باد
به جان ميش خوردى گرگ سوگند * كبوتر از عقاب آموختى پند
و حضرت شاهرخى بعد از فوت صاحبقران خجسته صفات در دار السلطنهء هرات بر سبيل استقلال پاى بر تخت سلطنت و اقبال نهاده باره و فصيل آن بلده را كه ويران شده بود تجديد و عمارت نمود و خندق آن را حفر كرده قلعهء اختيار الدين را در غايت رصانت و متانت تعمير فرمود .
ديگر از آثار آن شهريار كامكار مدرسهاى است كه در ولايت مشهد قريب به روضهء حضرت امام رضا عليه التحية و السلام بنابر فرموده ملازمانش بنا نمودهاند .
ديگر مدرسه و خانقاهى است كه به فرمان آن باسط بساط امن و امان در درون شهر هرات محاذى قلعهء اختيار الدين ساختهاند و بر جنب آن بقاع ، حمامى در كمال لطافت و پاكيزگى پرداخته بر آنها وقف فرمودهاند . و تيمى « 1 » در نهايت وسعت به بازار ملك عمارت نمودهاند و آن نيز داخل اوقاف مدرسه و خانقاه شده است و حالا كه شهور سنهء
هامش
( 1 ) . يكى از معانى تيم ، كاروانسراى بزرگ است .