عنوان « جنّ » يك توصيف عمومى براى همهء فرشتگان است ، و از آنجا نشأت مىگيرد كه « جنّ » از نظر لغوى ، به معناى « پوشيده » و « مستور » است ، و فرشتگان نيز از ديد و نظر ما و عوالم زيست و نشو و نماى ما پوشيده و مستورند .
همچنين ، ملاحظه مىكنيم كه اين توصيف در ذهن و زبان مشركين نيز ، در ارتباط با نسبت فرشتگان با خداوند متعال ، موجود است . مشركان مىپنداشتند كه فرشتگان دختران خدا هستند ، چنان كه قرآن كريم از قول آنان بازگو كرده است ؛ و در عين حال ، باز بنا به نقل و توصيف قرآن كريم ، فرشتگان را « جنّة » مىناميدهاند :
وَ جَعَلُوا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَباً . . .
« 1 » .
از سوى ديگر ، فرمانبردارى ، وصف هميشگى و ثابت فرشتگان و لازمهء عنوان آنان نيست . بلكه در قرآن كريم ملاحظه مىكنيم كه بعضى از فرشتگان نيز از فرمان خداوند متعال تمرّد كردهاند ؛ چنان كه راجع به دو فرشته به نامهاى هاروت و ماروت خاطر نشان شده است . « 2 »
قضيّهء « ذرّيّه » و « قبيله » نيز ممكن است از ويژگيهايى بوده باشد كه خداوند به ابليس داده است ، تا بتواند اين نقش بخصوص را در زندگى انسان ايفا كند .
آرى ، در برخى روايات اشاراتى وجود دارد مبنى بر اين كه ابليس از جنّيان بوده و از فرشتگان نبوده ، و تنها با فرشتگان مدّتها هم زيستى و معاشرت داشته است ، و به همين جهت ، آنان ابليس را از خودشان به حساب مىآوردهاند ؛ امّا ، به اين گونه روايات نمىشود اعتماد كرد .
آيا آدم براى بهشت آفريده شده بود يا براى زمين ؟
سؤال ديگر اين است كه آيا آدم از ابتدا براى زمين آفريده شده بود ؟ چنان كه از آغاز اين مقطع شريف قرآنى بر مىآيد :
هامش
( 1 ) صافّات / 158
( 2 ) بقره / 102