- ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى ؛
- إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشى . . .
- كَذلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْباءِ ما قَدْ سَبَقَ ؛ وَ قَدْ آتَيْناكَ مِنْ لَدُنَّا ذِكْراً .
موضع دوازدهم
آيات سورهء شعراء ، كه داستان حضرت موسى عليه السّلام در اين سوره ، با اين آيهء شريفه شروع مىشود :
وَ إِذْ نادى رَبُّكَ مُوسى أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ . قَوْمَ فِرْعَوْنَ أَ لا يَتَّقُونَ
« 1 » .
و با اين آيهء شريفه خاتمه مىيابد :
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً ، وَ ما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ . وَ إِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
« 2 » .
مطلب اوّل ، اين كه اين فراز از داستان ، به دنبال عتاب خداوند سبحان با آخرين فرستادهء خويش حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله آمده است ، مبنى بر اين كه چرا مىخواهد جان خود را در اين راه بگذارد و خودش را بكشد ، كه چرا قوم وى ايمان نياوردهاند :
لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ
« 3 » .
به دنبال اين عتاب ، قرآن كريم يك قانون اجتماعى را كه بر سرتاسر تاريخ حاكم است ، يادآور مىشود ، مبنى بر اين كه هر ياد كرد جديد از سوى خداوند سبحان عكس العملى اين چنين از سوى كفّار پديد مىآورد ، كه مقاومت كرده ، و اعراض مىنمايند ؛ و اين عكس العمل هرگز ناشى از ناتوانى خداوند سبحان و عدم قدرت او بر تسليم گردانيدن آنان در برابر رسالت خويش ، و مجبور كردن آنان به پذيرش آن نيست :
إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ . وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنَ الرَّحْمنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كانُوا عَنْهُ مُعْرِضِينَ
« 4 » .
هامش
( 1 ) شعراء / 10 و 11
( 2 ) شعراء / 67 و 68
( 3 ) شعراء / 3
( 4 ) شعراء / 4 و 5