جناب شيخ رأى شما در اينباره چيست ؟
اگر از جريان دو اصل عدم تقدّم و اينكه آيا ايجاد اصل مثبت مىكند يا تقارن بگذريم ، لكن نمىپذيريم كه تقارن نتيجه مىدهد پاكى را . چرا ؟
زيرا : آبى كه با نجس ملاقات مىكند ، تنها در يك صورت پاك است و لكن در دو صورت نجس است ، و آن يك صورت هم اين است كه :
اين آب قبلا كرّ بوده باشد و پس از كريت ملاقاتش با نجس صورت بگيرد .
چرا ؟ زيرا حديث مىگويد : الماء اذا بلغ كرّا ، لم ينجّسه شىء .
ظاهر عبارت مزبور اين است كه : عنوان كريت بايد محرز باشد ، كه در اين صورت ملاقات با نجس مؤثر نخواهد بود .
جناب شيخ آن دو صورتى كه ملاقات مؤثّر است چيست ؟
1 - يكى اينكه نجس به آب قليل وارد شود و لو اين آب بعدا به حدّ كرّ برسد .
2 - يكى اينكه همزمان با ملاقات به كريت برسد كه همان تقارن است .
خلاصه درهرصورت اين آب محكوم به نجاست است ، چرا ؟ زيرا :
اوّلا : تقارن مورد نظر جناب صاحب فصول حاصل نمىشود ، برفرض هم كه تقارن حاصل شود ، حكم به نجاست اين آب مىشود .
ولى مشهور نيز در مساعدت صاحب فصول مىگويند چنين آبى محكوم به طهارت است ؟
بله ، مسألهء مورد تعجّب هم همين است كه آيا حكم مشهور نيز از همين وجهى است كه صاحب فصول تصوّر كرده است و يا اينكه از ناحيهء همان دو وجه قبلى است ؟
گمان مىرود كه مشهور نيز براساس همان دو وجه يعنى المقتضى و المانع حكم كرده باشند .
يعنى : همانطور كه در آنجا در يك وجه حكم به طهارت آب مىشد ، در اينجا نيز به لحاظ همان جهت ، حكم به طهارت اين آب كردهاند و نه بر اساس گمان صاحب فصول .
جناب شيخ حاصل مطلب را بفرماييد ؟
بله ، ملاقات مقتضى نجاست است ، لكن در وجود يا عدم وجود مانع شك داريم ، الشكّ فى المانع هم ، الشّك فى المانع ، و نه بمنزلة علم به عدم المانع .
و چون عدم المانع محرز نيست ما نمىتوانيم آنجور كه مشهور گفتهاند ، استصحاب كنيم طهارت اين آب را .
دومين شرط جناب تونى براى اجراى برائت چيست ؟
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٧٥