تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فهرس التواريخ ( فارسى ) — صفحة 353

مساهمون:

ص٣٥٣
درپوشيد و با صوفى اسلام از صوفيهء بخارا كه در محال كرخ - از حومهء هرات - به اجماع مريدين استقلال داشت اظهار ارادتى كرده موازى پنجاه هزار سوار جمع نموده در ركاب وى به ملك‌گيرى پرداخت و به محال شكيبان روى كرد . محمد خان دولوى قاجار با سپاهى نصرت شعار به مدافعهء او مأمور شد . در صحراى شكيبان مصاف آراستند و دليران ايران به حملات مردانه سپاه او را درهم شكستند ، صوفى اسلام را بكشتند و حاجى فيروز با وزير خود آقا خان به هرات آمد . يكصد و سى نفر از سركردگان دلاور افغان با سه هزار نفر اسير شدند و اردوى ايشان با امول بسيار به تصرف لشكر ايرانى درآمد . محمد خان تا دروازهء هرات رانده حاجى فيروز خراج دو ساله داد و به ماليات همه ساله گردن نهاد و يوسفعلى خان قرائى را با دست بسته بفرستاد . بعد از اين فتح بزرگ نايب بازگشت و رئوس و اسراء را به دربار خاقان كامكار فرستاد . ميرزا محمد رضاى قزوينى كه با موسى ژوبر به سفارت فرانسه مأمور بود در مملكت نمسا « 1 » به حضور ايمپراطور ناپلئون رسيد و التفات بسيار ديد و با عهدنامهء دوستانه « 2 » به‌اتفاق جنرال غاردان كه سردار دوازده هزار قشون ناپلئون بود و با هفتاد نفر از اهل حرفت و صنعت و معلم و مهندس سپاه و نظام دررسيدند . فتحعلى خان نورى قوريساول باشى حضرت وليعهد نايب السلطنة العلية العاليه به ميهماندارى رفت و به دار الخلافه آمدند و در سراى صدر اعظم ميرزا محمد شفيع منزل گزيدند . جنرال غاردان بعد از شرف حضور و رسانيدن هداياى نامحصور به لقب خانى مفتخر شد و قرارداد و عهدنامه حصول پذيرفت و به مهر صدر اعظم و حاجى محمد حسين خان امين الدوله رسيد . و عسكر خان افشار ارومى به سفارت روانهء فرانسه گرديد . سلطان سليم خان خداوندگار روم معارضه به مثل با روسيه را پيشنهاد خاطر ساخته قرارداد پياده و صالدات و توپخانه را به‌همان ترتيب و انتظام برآراست و سليمان آغا نامى را به تعليم اين علم و تشهر اين رسم به ايران فرستاد و خود در انجام اين كار اصرار نمود . اهالى شرع اسلامبول و اوجاقان ينگچرى به‌واسطهء تعصب مذهب و تغيير لباس اسلام بر او شوريدند و او را عزل نمودند و سلطان مصطفى خان ولد سلطان عبد الحميد خان را كه
هامش
( 1 ) - نمسا ، نمسه يعنى كشور اتريش . ( 2 ) - غرض همان عهدنامهء معروف دوستى و همكارى نظامى ايران و فرانسه است كه به قرارداد فين كن اشتاينFinkensteinشهرت يافته .
فهرس التواريخ ( فارسى ) — صفحة 353 | رضا قليخان هدايت / عبد الحسين نوايى و مير هاشم محدث