تلگرافخانههاى مباركهء ايران و مدير مدرسه علميه دار الفنون دولتى .
آنكه فيض سحاب خامهء او * بر جهان رحمتى است رحمانى
اطال اللّه تعالى عمره و عزه و اقباله . در سنه 1245 در شهر شيراز جنتطراز ، از عالم غيب به عرصهء وجود آمده ، در حجر والد ماجدش تحصيل كمالات لايقه فرمود [ و ] در سنه 1255 از شيراز به دار الخلافه طهران آمد و شرح مدارج تنقلات جناب معظم اليه ، از قرارى كه در روزنامه مباركه شرف به فلم مشكين رقم مرقوم گشته ، بر اين وجه است : جناب على قلى خان مخبر الدوله كه در افتتاح مدرسه مباركه دار الفنون از متعلمين آن مدرسه بودند ، بعد از آنكه شروع به امتداد سيم تلگراف از طهران به سلطانيه شد ، رياست مأمورين بر عهدهء ايشان مفوض گرديد و چون سيم تلگراف اين خط امتداد يافت ، در سلطانيه در سنه 1277 به سرهنگى اول نايل و بعد از امتداد سيم گيلان در سنه 1279 به منصب سرتيپى سيم و در سنه 1282 به سرتيپى اول و نشان و حمايل آن مباهى گرديدند و بنا بر وفور استعداد و كفايتى كه پيوسته از ايشان در انجام خدمات جليلهء دولت به ظهور رسيد ، در سنه 1286 به لقب مخبر الدوله ملقب و در سنه 1294 به لقب جنابى كه از القاب وزراء است و وزارت كل تلگرافهاى ممالك محروسه فايز و در سنه 1295 به اعطاى حمايل سبز و نشان شير و خورشيد از درجهء اول سرافراز و در سنه 1297 به وزارت علوم و ادارات مدرسه مباركه دار الفنون و مريضخانه دولتى مفتخر و در سنه 1299 به وزارت معادن منصوب و همواره طرف اعتماد و مورد عواطف خاصه شاهنشاهى بوده و هستند . ( انتهى ) و در سنه 1306 از دار الخلافه طهران تا انگلستان ملتزم ركاب شاهنشاهى ادام اللّه عمره و دولته « 1 » گشته از آنجا اجازه تحصيل نموده به مملكت فرانسه برفت و از آنجا به ايطاليا ، پس به اسكندريه مصر و بندر سويس « 2 » [ و ] از جده گذشته در سنه [ ؟ ] به مكه معظمه مشرف شده ، جامع سعادت دنيوى و اخروى گشته كه :
سعادت دو جهان روز و شب قرينش باد * خداى عز و جل ناصر [ و ] معينش باد
و آن جناب را چهار نفر پسر است « 3 » كه هريك سروى است از بوستان سعادت و گلى است از گلستان نبالت ، همه در كنف حمايت والد ماجد خود به اعلى درجه كمال تربيت يافتهاند و چون مولد و منشأ ايشان دار الخلافه طهران است ، ذكر اوصاف محموده و خصائل ممدوحه آنها كه در سايه اقبال جناب جلالت مآب اعز اكرم وزير علوم به اعلى درجه مراتب مرغوبه ، عروج كنند خارج از وضع فارسنامه است .
پسر دويم غفران مآب ، امير الشعراء رضا قلى خان هدايت تخلص طاب ثراه است : جناب جلالت مآب ، فخامت نصاب ، صاحب تدابير وافيه و افكار صائبه ، ملاذ طوايف ، مظهر عواطف جعفر قلى خان نير الملك كه گويا درباره او گفتهاند :
كند مطالعه روزنامه فردا * ضمير او ز سواد خط شبتارى
در سنه 1246 در شيراز مينوطراز متولد گشته ، در ظل تربيت والد ماجد خود تربيت
هامش
( 1 ) . در متن : ( دولة ) .
( 2 ) . همان بندر سوئز است .
( 3 ) . در حاشيه آمده است : جناب جلالتمآب حسين قلى خان مخبر الملك و جناب جلالت نصاب مرتضى قلى خان صنيع الدوله و جناب معتمد السلطان خان خانان مهدى قلى خان و معتمد السلطان محمد قلى خان .