تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عالم آراى شاه اسماعيل ( فارسى ) — صفحة 636

مساهمون:

ص٦٣٦
قلعه تركيب وصفى است ، در قلعه‌ها كه چند توست قلعهء درونى كه از همه خردتر است . ص 127 ، س 20 - بنات النعش : دو صورت فلكى به هفت اورنگ موسوم است : هفت اورنگ كهين يا دب اصغر يا بنات النعش صغرى ، هفت اورنگ مهين يا دب اكبر يا بنات النعش كبرى . عادة هفت اورنگ به صورت اخير اطلاق شود و آن به شكل خرس است و از كواكب او بيست و هفت در داخل صورت و هشت در حوالى باشند و چهار از آن جمله را كه بر شكل مربع مستطيل و روشن هستند با سه ستاره كه بر ذنب‌اند بنات النعش كبرى خوانند و بنات النعش صغرى برابر اوست از جهت مخالف . ( تحليل هفت پيكر نظامى ، ص 102 ) . ص 129 ، س 1 - جان از آميزش تن رها شدن : كنايه از جدائى روح از بدن و مردن است . ص 129 ، س 17 - شتاب : ظاهرا به معنى اضطرار و دستپاچگى به كار رفته است . ص 130 ، س 11 - كواژه : ( ف ) به معنى طعنه و سرزنش و در مقام تمسخر و ريشخند نيز استعمال مىكنند . ( آنندراج ) . ص 131 ، س 20 - ايوان الرأس الوادى كه به گنبد كبود مشهور است : اين محل كه در احسن التواريخ ايوان رأس الوادى معروف به گنبد كبود آمده است ، در منابع جغرافيائى نام اوليهء اين محل و شهرت ثانوى آن به دست نيامد . در سفرنامهء مازندران و استراباد ( ص 63 ) چنين آمده است : « گنبد كبود برجى است داراى گنبدى مخروب كه سابقا با كاشيهاى آبى مفروش بوده و اين نام نيز به همان جهت است و گنبد ناصر الحق كه سيد على حاكم مازندران بنا نموده و مدفن حسن بن على ناصر الكبير است . ابن اسفنديار مىنويسد مقبره و مدرسه و كتابخانه‌اى را كه او تأسيس نموده و موقوفاتى را كه اهدا كرده بود تا قرن هفتم هجرى در آمل برقرار بوده است و قبر او محترم بود و زايرين به زيارت آنجا مىآمدند » . ص 132 ، س 13 - صدارت : مقام صدارت در ايران به دو نفر اختصاص داشت ( صدر خاصه - صدر عامه ) . تعيين حكام شرع و مباشران اوقاف تفويضى و رسيدگى به كارهاى سادات و علما و مدرسان و شيخ الاسلامان و . . . و وزيران اوقاف و ناظران و مستوفيان و ساير متصديان موقوفات و امثال آنها با مقام صدارت بود ( ر ك : زندگانى شاه عباس اول ، ص 395 ) . ص 134 ، س 14 - لفظ از دختر گرفتن : اصطلاح عاميانه‌ايست براى اظهار قبولى عقد از طرف دختر . ص 139 ، س 18 - از نيش زنبوران نيشى به آن مرد نادان رسيد : كلمهء « نيشى » معنى مناسبى ندارد . اين عبارت در احسن التواريخ ( ص 84 ) چنين آمده است : « نيز عسل بر بدنش ماليدند تا از نيش زنبوران الم فراوان بدان جاهل نادان رسد » . ص 139 ، س 20 - از يورش طبس مراجعت نموده او را با عبدى بيگ . . . : در احسن التواريخ
عالم آراى شاه اسماعيل ( فارسى ) — صفحة 636 | مؤلف مجهول / اصغر منتظر صاحب