گروهى بر آن بود : عيسى خداست * كه همچون خدا كارها كرد راست
ز مرده كه زنده همىكرد باز * رهانيد زنده ز رنجِ دراز
7560 گروه دؤم گفت : چون بىپدر * بزادهست ، باشد خدا را پسر
گروه سئم گفت ك : و با خُدا * شريك است و مادر هميدون ورا
ز هرگونه گفتند هريك سخن * سوى كارِ دين از نو و از كهن
جواب يكايك نبى بازداد * به نوعى كه گشتند مسكت « 1 » ز داد
نبى گفت : « اگر زآنكه باور ز من * نداريد اين گفته بر انجمن
7565 بياييد تا در حقِ هم دعا * كنيم از بد و نيك پيش خدا ( 160 )
كه هركس كه گمراه باشد به دين * ببرّد خدا نسل او از زمين » « 2 »
از اين كار آن مردم شوربخت * ز يزدان پرانديشه گشتند سخت
كه دانستى اسلامياناند راست * ز يزدان نيارستى اين كار خواست
پذيرفت جزيه براين از رسول * نبى كرد پذرفتكارى « 3 » قبُول
7570 به فرمان ، بر آن قوم جزيه نهاد * بفرمودشان بازگردند شاد
اميرى ز پيغمبر آن مردمان * بجستند بر مُلك خود آن زمان
نبى گفت : « ميرى كنم بر شما * كه راضى بود زو رسول و خدا »
بُد اصحاب را سربهسر اين هوا * كه اين كار سيّد بود مرو را
ولى بو عبيده از آن يافت كام * كه جرّاح خواندش خديو انام
وفود « 4 » قبايل اعراب و اسلاميان
7575 ز هجرت چو سال نهم شد پديد * ز اعراب پيغام پيشش رسيد
هامش
( 1 ) ( ب 7563 ) . مسكت : قانعشده ، خاموششده ، مجابشده ؛ در باب جوابهاى رسول اللّه به اين سؤالات ترسايان ، رجوع شود به هشتاد آيهء ابتداى سورهء آل عمران ، بويژه آيات 59 و 60 :« إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ * الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ .( 2 ) ( ب 7565 ) . در اين باب رجوع شود به آيهء « مباهله » در سورهء مباركهء آل عمران ، آيهء شريفهء 61 :« فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ . . .الخ آيه » .
( 3 ) ( ب 7569 ) . پذرفتكارى ( پذرفتگارى ) : اقرار ، اعتراف ، اطاعت .
( 4 ) ( عنوان ) . در اصل : وقود . وفود ( مصدر ) : به رسولى آمدن نزد كسى ؛ پيامآورى ، رسالت ؛ همچنين وفود ( اسم ) ، جمع -