بيست و نهم ، عادل سلطان پسر محمّد خان بن پولاداغل بن كونجك خان بن دوا خان .
سيم ، سيورغتمش خان .
سى و يكم ، سلطان محمود خان بن سيورغتمش خان .
* * * آثار و اخبار چنگيز خان و زنان او و ساير خانان آن دودمان ، چنانچه در تواريخ معتمد عليه ايشان و در تصانيف ديگر نسخ مشهور مسطور است به مطالعه پيوست و بر فحواى آن اطلاع افتاد و از سر اهتمام به جدّ تمام در تحقيق و تفتيش آن شرايط احتياط رعايت كرده شد و خلاصهء همه ، به ترتيبى مناسب ، عبارتى روشن در اين مقدمه ، بر سبيل استطراد گزارش پذيرفت .
و هرچند مقصود كلى از وضع اين مقدمه تحقيق نسب عالى حضرت صاحبقرانى است ، در ذكر احوال چنگيز خان و اعقاب او بسطى زيادهتر اتفاق افتاد ، تا هوشمندان صاحب خبرت ، چون بر مضمون آن واقف شوند ، از مواقف و مآثر حضرت صاحبقرانى - كه بعد از اين ذكر كرده خواهد شد - آگاه گردند و به يقين بدانند كه تا منشى ديوان
جَعَلْناكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ
« 1 » توقيع رفيع
تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ
« 2 » بر منشور سعادت سلاطين كامكار مىكشد و مثال اقبال خسروان گردون اقتدار ، به طغراى عالمآراى
تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ
« 3 » موشّح و محلّى مىگرداند كه در هيچوقت چتر سلطنت و جهانبانى سايه بر فرق صاحب دولتى مثل حضرت صاحبقرانى نينداخته و از روى سلطنت و پادشاهى نظير دودمان همايونش - كه مدت جهاندارى و كامكارى آن تا انقراض عالم مستمر و باقى باد - چشم زمانه هرگز به خواب نديده .
چه اكابر مورّخان چون صاحب كامل و ابن كثير و ديگر بزرگان تصريح نمودهاند و مبالغه فرموده كه در باب جهانگيرى و كشورگشايى و غايت تسلّط و فرمانروايى آنچه چنگيز خان را دست داده ، از زمان آدم باز ، هيچ پادشاهى را دست نداده ، با
هامش
( 1 ) . يونس / 14 .
( 2 ) . آل عمران / 26 .
( 3 ) . آل عمران / 26 .