ختم طبقه 21 - اوايل 658 ه تحرير طبقه 22 - رجب 658 ه [ ( 1 ) ] تحرير آخر طبقه 22 شوال 658 ه [ ( 2 ) ] تحرير آخر طبقه 23 - 5 ربيع الاول 658 ه [ ( 3 ) ] به اين حساب بايد گفت : كه مولانا طبقه ( 23 ) را پيش از حصص مختلف طبقه ( 22 ) نوشته ، زيرا تاريخ ختم و تحرير آن سابق از طبقه ( 23 ) است .
پس آغاز تحرير كتاب طبقات ناصرى از حدود ( 655 ه ) است و اختتام آن در اواخر سال سوم مقارن شوال ( 658 ه ) است .
مولانا در نظر تذكره نويسان و ارباب تصوف :
مورخان و تذكره نويسان سابق و لاحق و ارباب ذوق و تصوف ، و شوقمندان ادب و انشاء و شعر هر كدام مولانا را از مدت قديم مىشناسند و وى را ستودهاند زيرا مولانا شخصيتى داشت كه داراى احاطهء وسيع علمى و ادبى و ذوقى بود .
مورخان وى را به سبب ضبط حوادث و وقائع تاريخى و ثقت لهجه و مستند بودن تاريخ وى مىستايند ، ادبا و ارباب ذوق و كسانى كه بشعر و سخن مايلاند او را ببراعت كلام و روانى انشاى سليس و جذاب وى كه در غايت بى تكلفى و جزالت است ، احترام مىكنند ، شعراء اشعار و قصايد او را مىپسندند ، متصوفين عقيده دارند ، كه وى شخص روحانى ، و داراى ذوق و حال ، و سير و سلوك عرفانى بود .
سياستمداران و ارباب اداره وى را يك نفر از برجستگان دنياى قضا و شريعت مىشمارند كه بآداب ملوك و رسوم دربار آشنا بود ، و همواره پيش امراء در صدر مىنشست و بهر درباريكه ميرسيد باحترام نگريسته ميشد ، و آبرو و عزت مىيافت .
وى نزد نويسندگان و ارباب قلم مرتبت بيهقى عصر را داراست ، و به اين سلاست و روانى كه نثر زبان فارسى را نگاشته حقيقتا نظيرى ندارد ، و كسى با او همباز و نظير نيست . مورخان را همواره تاريخ طبقات ناصرى ماخذ بوده ، و از ان استفادهها كردهاند و مطالب نغز و برجسته برداشتهاند ، مثلا سيف بن محمد هروى را در حدود ( 721 ه ) در نوشتن كتاب تاريخ هرات اين كتاب يكى از مآخذ بوده است و اولين
هامش
[ ( 1 ) ] طبقه 22 ذكر نصرة الدين شيرخان
[ ( 2 ) ] آخر طبقه 22
[ ( 3 ) ] خاتمهء كتاب