تذكره نويسان نيز مولانا را بحيث شاعر و مؤلف طبقات مىشناختند ، ولى اكثر آنها بين پدر و پسر اشتباه كردهاند ، اشعار پدر را به پسر منسوب داشتهاند ، حتى برخى از تذكره نويسان شهكار جاويد مولانا منهاج سراج را كه طبقات ناصرى باشد ، به پدرش سراج منهاج نسبت دادهاند - مثلا در مبحث مولد مولانا گذشت ، كه داغستانى در رياض الشعراء و نشتر عشق . كتاب طبقات را از قلم سراج الدين منهاج پنداشتهاند ، و داغستانى يك رباعى مولانا سراج الدين منهاج را كه عوفى در لباب الالباب نقل كرده نيز مىنويسد ( آن دل كه ز هجر ، الخ . . . ) ولى اشتباها مولانا سراج الدين را مؤلف تاريخ طبقات ناصرى مىشمارد [ ( 1 ) ] تذكرهء نشتر عشق مىنويسد : - « سراج الدين منهاج ( ! ! ) موطن جدوى سمرقند بود ، تولدش در لاهور واقع شد ، ( 82 ) سال از ابتداى عهد سلطان شمس الدين التتمش تا محمود ناصر الدين بخدمات قضا و وعظ و صدارت معزز بود ، بعد از ان سلطان غياث الدين بلبن زيادهتر از سابق پايهء اعتبار وى را افزوده ، لقب صدر جهانى بخشيد ، تاريخ طبقات ناصرى كه [ ؟ ] ى ناصر الدين محمود گفته ، نوشتهء كلك اوست ، ازوست [ ( 2 ) ] ( رباعى : - دل را برخ الخ . . . ) و ( آن دل كه ز هجر . . . الخ . . ) » خان آرزو تذكره نگار معروف هندى مىنويسد : - « سراج الدين منهاج ( كذا ) لاهورى بقول تقى اوحدى ، صاحب طبقات ناصرى است ، كه معتبرترين تاريخهاى هند است ، و باسم ناصر الدين ملك الهند ساخته ، ازوست : آن دل الخ . . . [ ( 3 ) ] » بقرار فوق آنچه مؤلفين تذكرها اشتباها طبقات ناصرى را به سراج الدين منهاج منسوب داشتهاند خطاى صريح است ، كتاب تركتازان هند مىنويسد : - « منهاج سراج پدرش در عهد محمد غورى قاضى لاهور بود ، و خود منهاج سراج در عهد التمش بهندوستان آمد و در عهد بلبن در كمال
هامش
[ ( 1 ) ] رياض الشعراء خطى كابل ص 371
[ ( 2 ) ] نشتر عشق نسخهء قلمى دانشگاه پنجاب ج 1 ورق 3 -
[ ( 3 ) ] مجمع النفائس نسخهء خطى دانشگاه پنجاب ورق 150 -