چون هانسى و سرستى و ديگر ديار فتح شد ، و اين حال نصرت در شهور سنه ثمان و ثمانين و خمسمائه بود ، ملك قطب الدين ايبك را بقلعهء كهرام نصب فرمود و مراجعت كرد ، و قطب الدين از كهرام به طرف ميرت آمد و فتح كرد ، و حضرت دهلى را بكشاد ، هم درين سال قلعهء كول را در شهور سنه تسع و ثمانين و خمسمائه فتح كرد ، و سلطان در شهور سنه تسعين و خمسمائه از غزنين به طرف بنارس و قنوج آمد ، و در حدود چند وال ، راى جىچند [ ( 1 ) ] را منهزم گردانيد و درين فتح سيصد و اند زنجير پيل بدست آمد ، و در ظل حمايت آن سلطان غازى و عادل طاب ثراه بندهء او ملك قطب الدين را نصرت بخشيد و تا ولايت اطراف ممالك هند را فتح ميكرد ، چنانچه بلاد نهر واله و تهنكر و قلعهء كاليور و بداون [ ( 2 ) ] جمله فتح كرد و تاريخ هر يك بعد ازين در فتوح قطبى تحرير [ ( 3 ) ] يابد انشاء اللّه تعالى .
و چون سلطان سعيد غياث الدين محمد سام ، در شهر هرات ، برحمت حق پيوست ، سلطان غازى معز الدين [ محمد ] طاب ثراه بحدود طوس و سرخس خراسان بود بر عزيمت عزاء برادر بطريق [ ( 4 ) ] بادغيس هرات آمد ، و چون شرط عزا بجاى آورد ، اقطاعات ممالك غور را نامزد ملوك فرمود ، شهر بست و ولايت فراه و اسفزار به برادرزادهء خود سلطان غياث الدين محمود پسر سلطان غياث الدين محمد سام داد ، و ملك ضياء الدين در غور [ ( 5 ) ] را كه پسر عم هر دو سلطانان بود ، و داماد سلطان غياث الدين ( محمد سام بود ) گرمسير غور [ ( 6 ) ] ، چنانچه تخت فيروز كوه ( و شهر رود ) و زمين داور داد ، و او را دو زنجير پيل فرمود ، و ملك ناصر الدين ( الپ ) غازى ( بن ) قره ارسلان سلجوقى را كه خواهرزادهء ( هر دو ) سلطا ( نا ) ن بود ، شهر هرات داد .
بعد از آن سلطان معز الدين به طرف غزنين مراجعت فرمود ، و بعضى از ملوك و امراء غور را در خدمت خود بغزنين برد ، و استعداد سفر خوارزم آغاز نهاد
هامش
[ ( 1 ) ] مط : جيچندر ، ولى متن اصلى و راورتى و فتوح السلاطين و غيره جىچند است
[ ( 2 ) ] مط : نهرواله و بهنكر ( هنكير ، هينكر ، ننكر ) و قلعه كاليوان ( كاليون ، كاليور ) و بداون . راورتى : تهنيكر و قلعه گواليار و بدايون .
[ ( 3 ) ] مط : تقرير يابد .
[ ( 4 ) ] مط : به طرف
[ ( 5 ) ] اصل : دژغور
[ ( 6 ) ] مط : بود ملك غور و گرمسير .