تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — صفحة 163

مساهمون:

ص١٦٣
حاجى ميرزا آقاسى چندان اصابت تدبير نداشته است در اكثر امور خطا ميكرده است « 1 » زمانيكه در دورهء هرات بودند با كمال بىاسبابى و عدم آلات توپ‌ريزى حاجى ميرزا آقاسى در آنجا حكم كرد كه چهار توپ هفتاد و دو پوندى كه هر پوندى نود و شش مثقال باشد ريختند و از كوره درآورند و آن توپها نظير توپ مشهور بمرواريد است كه الآن در ارك طهران نزديك حوض بزرگ گذاشته‌اند مهندسين
هامش
شده شباهنگام ، بر سنگرها تاختن مىكردند و با سربازان ساز مقاتلت و مبارزت طراز مىدادند ( ميرزا آقا خان وزير لشكر ) با حاجى ميرزا آقاسى ، آغاز سخن كرد كه از پيشين زمان تاكنون قاعده و قانون پادشاهان در حصار دادن شهرها چنين بود كه ابواب طرق و شوارع را مسدود مىداشتند ، بلكه اگر توانستند ، حمامهء نامه را درون ويرون شدن نمىگذاشتند ، اين گونه محاصره كه شما فرمان كرده‌ايد و سه دروازهء شهر را از آسيب لشكر معاف داشته‌ايد ، تا قيامت اين كار به خاتمت نرسد ، چه غلات و حبوبات شهر را از آسيب لشكر معاف داشته‌ايد ، تا قيامت اين كار به - خاتمت نرسد ، چه غلات و حبوبات به شهر درآوردند و اگر لشكرى به مدد ايشان رسد بىكلفت به شهر دربرند و شبها نيز بر ما شبيخون آرند و چنان باشد كه تا كنار سنگر در رسند و از تاريكى شب ، هنوز سرباز ما ، نداند كه ايشان دوستانند يا افغانند . ( شاهزاده محمد ميرزا ) و ( ميرزا نظر حكيم‌باشى ) و جمعى از سران سپاه بدين سخن همداستان گشتند . ( حاجى ميرزا آقاسى ) سخن ايشان را استوار نميداشت و مىفرمود سه دروازه را حصار دهيد و سه ديگر را مفتوح بگذاريد ، عاقبت الحاح كردند و سر اين سخن را پرسش نمودند . در پاسخ گفت ، چون اطراف شهر را نيك حصار دهيم و سد طرق و شوارع كنيم ، كار بر خصم صعب شود و در حراست خويش بكوشد و حفظ حصار نيكو كند و كار ما بدراز كشد ، اما چون يكسوى شهر گشوده است و راه فرار گشاده است ، چون لختى سختى بيند ، شهر را بگذارد و راه فرار بردارد . وزير لشكر گفت ، كار بدينگونه نيست ، آنكس كه از تنگناى محاصره خواهد فرار كرد از راه شناخته بيرون نشود ، بلكه با چند پارهء چوب قنطرهء از بهر خندق راست كند و از ديواره فرود شود و از راه ناشناخته فرار كند . قواد سپاه عرض كردند كه راه صواب جز اين نيست ، اگر ما را بدينگونه در فتح اين حصار برگمارى اين كار بدست ما راست نشود و ( حاجى ميرزا آقاسى ) ناچار گردن نهاد و فرمان داد كه تمامت شهر را در محاصره گيرند . . . » مراجعه شود به ناسخ التواريخ ، جلد دوم قاجاريه ( چاپ قائم مقامى ) ص 60 . ( 1 ) - مراجعه شود به كتاب ( مأموريت آجودانباشى ) . ص 86