دُونِ اللَّهِ وَ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا إِلهاً واحِداً لا إِلهَ إِلَّا هُوَ سُبْحانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ .
مىفرمايد كه يهود و نصارى گرفتند علما و رهبانان خودشان را پروردگار خود ، غير از خداوند و عيسى بن مريم . مقصود اينست كه اگر در ابتدا مىگفتند عيسى خداست آنوقت اقرار به خدايى قسيس كه معرب كشيش است و رهبانها نمودند . راوى از امام سئوال مىكند كه چگونه يهود و نصارى اعتراف به خدائى كشيش و رهبانهاى خودشان داشتند . حضرت فرمود به جهت اينكه پاك اختيار خودشان را داده بودند به دست علماى خودشان ، و هرچه آنها مىگفتند اينها بدون فكر و تأمل مىگفتند : اين درست و صحيح است . ديگر نمىگفتند اين حرف مطابق با تورية و انجيل هست يا نيست . بعد از اين آيه خداوند مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيراً مِنَ الْأَحْبارِ وَ الرُّهْبانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
« 1 » يعنى مردم فريب اين كشيشها و علماى يهود و نصارى را نخوريد چرا كه بسيارى از اينها مال يتيم مىخورند ، و مردم را از فيوضات الهى به واسطهء اعمال و افعالشان بازمىدارند . حال من هم عرض مىكنم اى گروه مسلمان ، خواب غفلت بس است ! ملتفت باشيد كه شما هم امروز مثل آن روز يهود و نصارى نباشيد . العياذ باللّه علماى خودتان را به جاى خدا پرستش نكنيد .
چشم عقل خودتان را باز كنيد . قرآن امروز نازل نشده است . دين اسلام دين ده ساله نيست هزار و سيصد سال است كه اين دين در ميان مردم است . پس فريب عالمنما را نخوريد . اولا عالم بايد صفاتى چند داشته باشد كه در همين حديث مذكور است و من انشاء اللّه براى شما فردا عرض مىكنم ، ثانيا ملاحظه كنيد كه اين حرف را كه آقا مىزند و اين رفتارى را كه از آقا مشاهده مىشود مطابق قرآن هست يا نيست ،
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيراً مِنَ
العلماء السوء
لَيَأْكُلُونَ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ ،
اى مسلمانها بسيارى از عالمنمايان كه متلبس به لباس علما هستند مىخورند مال مردم را از روى باطل ، و مىخورند مال يتيم را ، و بازمىدارند مردم را از راه حق و راه خدا ، پس ملتفت باشيد كه فريب هركس را نخوريد !
اى بسا ابليس آدم رو كه هست * پس بهر دستى نبايد داد دست
مقصود از دستم بيرون نرود ، مىخواستم عرض كنم مأموريت پيغمبر ما صلوات اللّه عليه در دنيا چه بود . پيغمبر در آن زمان كه مردم همه سنگپرست و آدمپرست ، و بصريح قرآن ملاپرست شده بودند ، از جانب خدا مأمور شد كه خلق را به توحيد بخواند . يعنى بفرمايد :
مردم عبادت و پرستش مختص يك نفر است كه خدا است . آقاى من ، تا به حال شايد هزار مرتبه براى شما گفتهام كه عبادت تنها نماز كردن نيست . اطاعت فرمان هركس را كه كردى همين اقرار به خدائى است . خدا مىفرمايد
أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ
« 2 » عبادت شيطان همان اطاعت شيطان است . پيغمبر صلى اللّه عليه و آله براى همين يك مطلب آمد كه
هامش
( 1 ) - آيهء 34 از سورة التوبه سورهء 9 .
( 2 ) - آيهء 60 از سورة يس ، سورهء 39 .