تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 354

مساهمون:

ص٣٥٤

مقدمات عيد

از اوايل اسفند ، در بازارها ، مخصوصا دكانهاى پارچه‌فروشى و كفش و كلاهدوزى ازدحام ميشد . هركس به قدر توانائى خود بفكر لباس عيد براى افراد خانوادهء خود بود . خياطها منتهى تا نيمهء اسفند كار تازه قبول ميكردند . از بيستم اسفند ببعد پاره‌اى از دكاندارها كه سروكار مستقيم با عيد داشتند ، دكانهاى خود را تزيين ميكردند . بقالها طبقهاى معلق از سنجد ساخته و دسته‌هاى شمع پيهى كه با جوهر سبز و قرمز روى آنها را نقش‌ونگار انداخته بودند ، بسرتاسر پيشانى دكان خود مياويختند . كپه‌هاى فرسودهء سال قبل را نو و سرطاسهاى برنجى پشت آن‌ها را براق و از انواع حبوبات مملو ميكردند و در فاصلهء هر كپه ، كاغذ سبز و آبى و زرد و سفيد لوله كرده ميگذاشتند . روى خيكهاى روغن كه نصف جلد آن را پاره و روغن آن را نمايان كرده بودند ، نقش‌ونگار بيرنگ انداخته ، در بعضى گوشه‌هاى آن زرورق مىچسباندند . از قالبهاى صابون زرورق زده ، هرم كوچكى ساخته و روى آن دسته‌گل مصنوعى كاغذى نصب مينمودند . غرابه‌هاى آبغوره و سركه را كه نزديك سقف دكان در رفهء آخر چيده بودند ، نيز پاك و براق و روى آن را با زرورق تزيين ميكردند و كلافه‌هاى انجير خشك اين گوشه و آن گوشه مياويختند . آجيل‌فروشها با طبقهاى معلق بزرگ و كوچك از فندق و بادام و پسته و تخمه هندوانه و تخمه كدو ، پيشانى و با مخروطيهائى كه از انواع آجيل بهم چسبيده ساخته بودند ، جلو دكانرا زينت ميدادند . ميوه‌فروشها گذشته از آرايش دكان با ميوه‌هاى الوان ، پياز نرگس و سنبل در گلدانهاى شيشه‌اى سبز كرده ، همچو انگاره ميگرفتند كه در حدود شب عيد گلهاى اوليهء آنها ببار آيد . خراطها گذشته از جبههء دكان كه بيك رديف ميانه قليان تزيين كرده بودند ، از طاق بازار هم زنجيرى آويخته و به آن دايره‌اى بسته و روى دورهء اين دايره اقسام ميانه قليان با تراشهاى مختلف ، از سروى و شيخ رضائى و كردى و مازندرانى ، نصب ميكردند . دكانهاى كوزه و سرقليان و بادگيرفروشى هم متاع خود را مرتب كرده ، با زرورق كه بكوزه و سر قليان ميزدند و لوله‌هاى كاغذ كه بين كوزه‌ها ميگذاشتند ، مشتريها را به خود جلب مىنمودند . سبزيفروشها حاجتى بتزيين خارجى نداشتند ، همينقدر كه سبزيهاى خود را مرتب ميچيدند و از پيازچه و ترب سفيد كه ريشهء آنها را بيرون ميگذاشتند گلهاى سفيدى احداث مىكردند ، دكان آنها مزين ميشد . مفصلتر از همه ، آئين‌بندى دكانهاى قنادى بود زيرا سروكار اين دكان‌ها با عيد نوروز بيشتر از سايرين است . در جلو دكان ، دو اصله تير سروته يكى كه روى آن را با كاغذ الوان نقش‌ونگار انداخته بودند ، به دو جرز طرفين دكان تكيه داده سر آنها را بهم نزديك و جناقى در جبههء دكان احداث ميكردند . بعد از كله‌قند كه در ته آن نارنج و بعد از آن شيشهء ميمندى آب‌ليمو و آخر همه شيشهء گلاب كه بآن‌ها زرورق زده بودند ، رشته‌هائى ترتيب ميدادند و آنها را ، تنگ‌درز ، به اين جناقى ميآويختند . سپر و شمشيرى از نبات ميريختند و دو طرف جناقى بجبههء دكان نصب ميكردند . در جلو دكان از گچ مخروطهاى سرزده‌اى ميساختند و دورهء آنها را اقسام شيرينى ميچيدند و روى سرزدهء مخروط ، جارهاى چند شاخه ميگذاشتند . پرده‌هاى نقاشى جنگ رستم و اسفنديار و رستم و ديو سفيد در بالاى جبهه نصب