مدت حكومت ميرزا محمود را در ساوه نتوانستم بدست بياورم . در همين ايام بوده كه احمدآباد ده خرابهاى را در ساوه خريدارى و با نفوذهاى حكومتى آباد كرده كمكخرجى براى خود تدارك ديده است و ضمنا طرح خانهاى كه در كوچهء در اندرون خانهء ما ساخته و امروز متعلق ببحر العلوم است ريخته ، با كمال سليقه مشغول ساختمان و تزيين آن شده است .
نظربلند و جنبهء عياشى و مردمدارى ميرزا محمود اقتضاء نداشت كه مدت زيادى در شهر كوچك ساوه بماند « 1 » . شايد تقاضاى خود او يا تغيير مرجع حكومت ساوه از مستوفى - الممالك به شخص ديگر سبب شده كه از حكومت ساوه مجددا بطهران برگشته و به كار سابق خود در نزد مستوفى الممالك مشغول گشته است .
در اوائل سال 1288 كه حسام السلطنه بايالت خراسان مأمور گشت ، ميرزا محمود به سمت وزارت مأمور خراسان شده و در حدود دو سال به اين سمت در آنجا مانده و در اواخر 1289 با حسام السلطنه از خراسان مراجعت كرده است . چنان كه سابقا هم اشاره شده است ، عزل حسام السلطنه از حكومت خراسان عزل تكديرى و بر اثر نافرمانى از دستورات حاجى ميرزا حسين خان مشير الدوله صدراعظم بوده است . زيرا حسين خان شهاب الملك بدون هيچ سابقه از طهران چاپارى بمشهد رفته و شاهزاده را بطهران فرستاده است . ولى اين اقدامات بوزير خراسان مربوط نبوده و عمل حساب ماليات او مرتب و بىعيب بوده است .
ميدانيم در اينوقت ( مراجعت ميرزا محمود از خراسان ) ميرزا يوسف مستوفى الممالك خانهنشين و شاه در جناح سفر فرنگستان است . البته حقشناسى و متانت ميرزا محمود اقتضا نداشته است كه از راه نرسيده به تكودو بيفتد و مثلا با صدراعظم جديد بندوبستى كند . شش هفت ماههء غياب شاه را در خانه راحت كرده است .
چنان كه ميدانيم شاه از سفر فرنگ مراجعت كرد و باز مستوفى الممالك سركار آمد و ميرزا محمود با مقامى ارجمندتر برتقوفتق امور وزارت داخله و ماليه كه در اينوقت ادارهء آن بمستوفى الممالك محول شده بود مشغول گرديد . تا در 1292 كه حكومت تهران برحسب تقسيمى كه در قسمت « شرح زندگانى اسلاف من » به آن اشاره شد ، باز بكامران ميرزا نائب - السلطنه محول شده است . ميرزا محمود كه در سال قبل بوزارت تهران نائل آمده بود در وزارت خود برقرار و بپيشكارى شاهزادهء جوان هم مستقر گشت .
حكومت طهران در اينوقت كار مهمى بود و آدم پختهاى لازم داشت كه كار ماليه و عدليه و نظميه و امنيه و بلديه و خالصه و گمرك را ، باوجود سرجنبانهاى كشور در پايتخت كه هر روزه در حوائج خود راجع به اين قسمتها مراجعه ميكردند بتواند بهم ببندد . نائب السلطنه حاكم تهران هم بيشتر پسر شاه است تا حكمران . گذشته از اين ميدانيم كه شاهزاده در اينوقت يكى از رجال ثلاثه و « ترىيم ويراى » اختراعى ناصر الدين شاه و سرش گرم مغلوب كردن مشير الدوله و ربودن وزارت جنگى است كه « آقا » به او وعده كرده است و ميرزا محمود
هامش
( 1 ) - در ايام حكومت خود هم بيشتر اوقات خود را در تهران ميگذرانيد و حكومت ساوه را بوسيلهء محمد رضا خان و بعضى از ميرزاهاى در خانه اداره ميكرد .