تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 146

مساهمون:

ص١٤٦
تشكيل شود ، دولت ايران مقدارى كالا با ميرزا جواد خان ( سعد الدولهء آينده ) ارسال و امر داد كه در آنجا شعبه‌اى هم براى ايران با طرز معمارى ايرانى بنا شود . چنان كه قبل از اين تاريخ ( 1290 ) هم در اكسپوزيسيون « نمايشگاه » وين براى دفعهء اول شركت كرده بود .

سفر دوم ناصر الدين شاه بفرنگ

در سال 1295 تماشاى نمايشگاه پاريس مجددا شاه را به خيال سفر فرنگ انداخت . برعكس سفر پيش كه قبلا مسافرت شاه در روزنامه منتشر شد ، بدون خبر قبلى بعد از نوروز به قصد اين مسافرت اردو بيرون زد . در روزنامه نوشتند كه چون در سفر قبل اعليحضرت به جهت ملاقاتهاى رسمى با رؤساى دول مجال بازديد صنايع فرنگ را نداشته است ، اين‌دفعه براى جبران آن باروپا ميرود و به همين منظور مسافرت هم غيررسمى است . عدهء همراهان هم با قهوه‌چى و خاصه‌تراش به همه جهت نوزده نفر بيشتر نبوده‌اند . از وزراء جز سپهسالار و عضد الملك و ناصر الملك و از نيمچه‌وزيران جز امين السلطان كسى همراه نيست . باوجوداين الكساندر دوم تزار روس كه مشغول تحليل بردن تركستان بود ، شاه را مجددا به پطرزبورغ دعوت كرد . پنجشنبه سلخ ربيع الاول ، 15 حمل ، ( فروردين ) شاه از راه تبريز بساحل ارس و از آنجا با كالسكه به تفليس و از تفليس به ولاديقفقاز و از آنجا با راه‌آهن به مسكو و پطرزبورغ عزيمت نمود . پس از چند روز توقف از راه ورشو به خاك آلمان و برلن رفت . در برلن پذيرائى شاه به طرز نيم‌رسمى بوده و پس از ورود بپايتخت بين سرهاى تاجور ديد و بازديدى به عمل آمده است ولى در همانروز از طرف يكنفر سوسياليست دو تير طپانچه براى امپراطور آلمان افكنده شد كه شانه و گردن او را مجروح كرد . عصر روز بعد شاه به سمت بادن‌بادن حركت كرده چند روزى آنجا گذرانده و از آنجا به سمت پاريس رهسپار شده است . شاه از هشتم جمادى الاخره تا غرهء رجب در پاريس اقامت كرده و در گراندهوتل منزل داشت . با مارشال ماكماهون كه تازه برياست‌جمهورى تعيين شده بود ديد و بازديد به عمل آمد . وليعهد انگليس ( ادوارد هفتم ) هم كه براى تماشاى نمايشگاه به پاريس آمده بود ديدنى از شاه نمود و شاه به سمت وين حركت كرد . در وين پايتخت اتريش مثل سفر سابق ، رسما شاه را پذيرفتند و چند روزى در آنجا اقامت نمود . سپس از وين حركت كرده با راه‌آهن به ولاديقفقاز رفت و از بندر پطروسكى با كشتى به انزلى و از انزلى روز نهم شعبان به تهران مراجعت كرد .

ترىيم‌ويراى « 1 » اختراعى ناصر الدين شاه

بعد از مراجعت از سفر فرنگستان ، شاه ابتداء هريك از دو نفر رقيب را بموهبتى خاص اختصاص داده بسپهسالار سردوشى طغراى مرصع باسم خود و بجناب آقا نشان قدس مكلل داد . سپس روزى آنها را با كامران ميرزا نائب السلطنه احضار كرد و شاهزاده را سمت وزارت داده شريك سومى براى آنها ايجاد نمود . كارهاى ادارى حكومت تهران و گيلان و مازندران و دماوند و فيروزكوه و قم و كاشان
هامش
( 1 ) -Triumvirat( حكومت سه‌گانه )