تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 118

مساهمون:

ص١١٨
دادند شير به پستان ساير رجال هم آورد همگى در اين مشروع كمك كردند . اعتضاد السلطنه در اين قسمت هم مساعى جميله به كار برد و دو سه ماههء بهار را گذراندند . حاصل رسيد ، مردم آسوده شدند و اين تصادف هم كه تا حدى مانع اجراى خيالات صدراعظم بود مرتفع گشت . مشير الدوله در تمام سال 1289 با فعاليتى بىنظير در اصلاح دوائر دولتى كوشيد . بيشتر توجه او بقشون بود وضع قشونگيرى ايران اصلاح اساسى لازم نداشت . اين كار را امير نظام انجام داده بود ميبايست مراقبت كرد كه آنچه دولت مىدهد بافراد برسد و در سرباز گيرى هم تعدى منسوخ گردد . از اين دو قسمت كه بگذريم بايد سرباز مشق كند و انضباط محكمى بين افراد و افسران برقرار شود و حس اطاعت در زيردست و توجه و خوشرفتارى در رؤسا ايجاد گردد . الحق مشير الدوله در تمام اين موضوعات سعى وافى به كار برد و نظمى در قشون برقرار كرد كه تا اينوقت سابقه نداشت . شاه در دستخطهاى خود كه بصدراعظم صادر كرده است هميشه از نظم اردوها و سانها و رژه‌ها تحسين مىكند و با بياناتى كه شرافت را در افراد و افسران توليد كند از همگى قدردانى و تشويق مينمايد . در ماليه چون كار فنى و بقول مشروطه‌چىهاى چهل سال بعد « درازنويسى » بود و صدراعظم از آن اطلاع نداشت ، خيلى وارد جزئيات نشد ولى رسم رشوه و هديه را در اين قسمت هم مثل ساير دوائر منسوخ كرد و در لباس مستوفيها و ساير كشوريها هم تغييراتى داد . تنبانهاى گشاد قصب سورمه‌اى بشلوارهاى تنگ ماهوت و قباهاى راسته بكمرچين و كلاههاى دراز بكلاه يك‌چاركى مبدل شد . كلجه منسوخ و بجاى آن سردارى يخه عربى چين دار معمول گشت ولى در لباس سلام اين طبقات تغييرى حاصل نشده ، همان جبه و شال‌كلاه و جوراب سرخ مثل سابق لباس رسمى طبقات اهل قلم و وزراء و اعيان بود . اهل نظام در موارد عادى بايد با سردارى يخه عربى و شلوار تنگ با مغزى قرمز يا سفيد يا آبى يا زرد كه از صنف آنها حكايت ميكرد باشند و در موارد رسمى ، سردارى آنها مبدل به نيم‌تنه شد و نشان شير و خورشيدى هم بجلو كلاه نصب ميكردند و اين نشان در پائين‌ترين درجات نظامى تماما از نقره و هرقدر بر رتبه افزوده ميشد ، قطعات آن به طلا مبدل ميگشت تا در اميرتومانى تمام نشان از طلا ميگرديد كه تميز رتبهء آنها به نشان كلاه باشد . بعدها در حدود 1304 اين نشان كلاه را افسران در موارد عادى هم به كار بردند و اين در موقعى بود كه كلاه آنها سروته يكى و كوتاه شد تا از حيث كلاه هم با غيرنظاميها فرق داشته باشند و در هرحال درجات نظامى آنها در موارد عادى هم مشخص باشد . مشير الدوله در نشانها هم اصلاحاتى به عمل آورد . در نشانهاى نظامى ، حمايل را در سرهنگى موقوف كرد . رنگ حمايل سرتيپى اول در وسط سرخ و طرفين سفيد و اميرتومانيرا در وسط سبز و در طرفين سرخ مقرر داشت .

تاسيس نشان شير و خورشيد

براى ساير طبقات كه خارجيها و حتى نظاميها هم حق برخوردارى از آن را داشتند ، از روى نشان « لژيون دنر » فرانسه نشان پنج درجه‌اى باسم نشان شير و خورشيد برقرار كرد كه درجهء اول آن با حمايل سبز بود . اما نشان اقدس و قدس به حال خود باقيماند و در