تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 121

مساهمون:

ص١٢١
اساس نه وزارت از اينقرار است 1 - وزارت داخله . 2 - وزارت خارجه . 3 - وزارت جنگ . 4 - وزارت ماليات . 5 - وزارت عدليه . 6 - وزارت علوم . 7 - وزارت فوائد . 8 - وزارت تجارت و زراعت . 9 - وزارت دربار . 10 - صدارت عظمى . اجراى جميع اوامر پادشاهى و اداره كل امور دولت بر عهدهء اين نه وزارت است . ادارهء اين نه وزارت محول بصدارت عظمى است . دربار اعظم عبارت است از هيئت اجتماع اين ده وزارت . صدراعظم شخص اول دولت و رئيس دربار اعظم است . عزل و نصب صدراعظم منحصر و موقوف بارادهء اقدس همايون شاهنشاهى است . عزل و نصب ساير وزراء به حكم اقدس همايون شاهنشاهى و موقوف به تعيين صدراعظم است . در باب مجلس وزراء كليات امور دولت راجع بمجلس وزراء و حضور صدراعظم است . صدراعظم شخص اول دولت و رئيس مجلس وزراست . مسئوليت كل ادارات دولتى بر عهدهء صدراعظم است ( به اين معنى كه ارجاع خدمات و صدور فرمايشات عليه بلاواسطه به شخص صدراعظم خواهد شد و صدراعظم هر امريكه منوط بهر اداره است راجع خواهد داشت . ) ساير وزراء هركدامى مخصوصا در محضر صدارت عظمى مسئول امور وزارتى خود ميباشند . هر وزيرى در امور وزارت خود كاملا مسلط است . هيچ وزيرى حق مداخله بامور وزارت ديگر ندارد اما كل وزراء در شور كليهء امورات دولتى شريك اعمال يكديگر و عموما مسئول امور دولت هستند . در باب شرايط مشورت وزراء عموم وزراء هر دوشنبه و پنجشنبه در يك اداره‌اى جنب ادارهء صدارت عظمى چهار ساعت به ظهر مانده « 1 » جمع خواهند شد ، مطالب مشورت قبل از انعقاد مجلس معين خواهد بود ( كه در آن روز از چه قبيل گفتگو خواهد شد و چه مواد موقع مذاكره گذارده خواهد شد . ) محل مشورت در يك محل مخصوص هميشه ثابت خواهد بود . خارج از آن دايره مشورت جايز نخواهد بود . در دايرهء مشورت به هيچ كار ديگر اقدام نخواهد شد . بجز وزراء هيچكس داخل دايرهء مشورت نخواهد شد . در دايرهء مشورت مشغوليت خارجه بهيچوجه جايز نخواهد بود .
هامش
( 1 ) - اين اول دفعه است كه از ساعت ظهرى در نوشتجات اسم برده شده است .