تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى ) — صفحة 321

مساهمون:

ص٣٢١
ديگر از موفقيتهاى وى رام كردن رانا ، راجهء اديپور ، است كه در زمان اكبر به سركشى و نافرمانى برخاسته بود . اما در مقابل شاهزاده خرم پسر سوم جهانگير كه در ميدان رزم دليرانه جنگيده و در هنگام فتح شاهانه بر جان وى بخشوده بود ، رانا گردن به اطاعت نهاد . در زمان جهانگير ، سر توماس روئه
Sir Thomas Roe
با سمت سفارت از دربار جيمز اول به هند آمد و به كسب امتيازات مهمى به سود كمپانى تجارتى انگليس دست يافت من جمله آزادى تجارت عمال انگليسى در سراسر خاك گورگانيان هند و همچنين حق قضاوت و محاكمهء كاركنان كمپانى تجارى مزبور ( كاپيتولاسيون ) . بايد بدين نكتهء مهم توجه داشت كه همين حقوق و امتيازات بود كه اندك اندك راه را براى تسلط كمپانى مزبور بر هند و سيطرهء چهارصد سالهء انگلستان برين شبه قاره هموار كرد . از وقايع مهم زمان جهانگير كاهش يافتن قدرت پرتغاليها بود كه پس از كشف شدن راه دريايى هند به توسط و اسكودوگاما در هندوستان نفوذ فراوان يافته بودند . ولى انگليسيها با لطايف الحيل ، همراه با قدرت نظامى ، قدم به قدم رقيبان متكبر و سختگير و در عين حال رشوه خوار و تاراجگر پرتغالى خود را عقب راندند و درين موفقيت ، حيله‌گرى و تدبير سر توماس روئه اثرى فراوان داشت . هرگز نمىتوان از جهانگير پادشاه گوركانى هند ذكرى نمود بىآن كه به زن تيز - هوس و پرتوان و خردمند ولى بلند پرواز و دسيسه‌گر و قدرت طلب وى نور جهان بيگم اشاره كرد اين زن كه اصلا خير النساء نام داشت ، دختر ميرزا غياث الدين محمد معروف به غياث بيك تهرانى بود . شوهر نخستين وى شيرافكن نام داشت و پس از آن كه وى كشته شد ، جهانگير خير النساء را احضار كرد . زن غيور يك چند با جهانگير سختى فراوان نشان داد و در مقابل خواستگارى جهانگير پادشاه ، وى به دعوى خونخواهى شوهر ، دست رد بر سينهء جهانگير نهاد . تا اين كه در سال 1020 هجرى بر اثر اصرار مادرش به ازدواج با فرمانرواى هندوستان تن در داد و جهانگير نخست او را نور محل و سپس نور جهان بيگم خواند . نور محل جمالى فراوان و كمالى تمام داشت . زنى بود سخت خوش سليقه و هنرمند و با ذوق كه شعر نيز مىسرود . نوشته‌اند كه اكثر زيورها و وسايل تزيينى معمول در هند از ابداعات او بوده است و همچنين نوشته‌اند كه جهانگير گفته است پيش ازو هرگز معنى
شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى ) — صفحة 321 | عبد الحسين نوائى