تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شاه اسماعيل نامه ( فارسى ) — صفحة 84

مساهمون:

ص٨٤
شوم اهل بغداد را چاره‌ساز * به صيد كبوتر برم شاه‌باز . . . ز پرواز آن باز فرخنده‌فر * چو سلطان بغداد را شد خبر در چارهء خويشتن باز كرد * كبوتر صفت عزم پرواز كرد گريزان ز خيل قيامت هجوم * عنان تاب شد جانب ملك روم به اندك زمان شاه دريا نثار * بر اطراف بغداد شد قطره‌بار مسخّر شدش آن نواحى تمام * شد آن ملك زو رشك دار السّلام . . . هوس كرد طوف امامان دين * سلام على روحهم اجمعين طلبكار فيض از امام صبور * كه بود از تجلّىّ حق ، محض نور چو زان خاك در ديده ديدش جدا * عنان تاب شد جانب كربلا به آن كعبه آورد روى نياز * شد از خاك بوس درش سرفراز به طوف نجف كرد از آنجا خرام * چو حجّاج در راه بيت الحرام
( نك : 3187 - 3296 )

ن ) شاه اسماعيل و شيبك خان

شيبك خان يا شيبانى خان شهرت محمّد شاه بخت خان شيبانى ( 855 - 916 ق ) است . نسب وى به شيبان خان پسر جوجى خان ، پسر چنگيز خان مغول مىرسد . سبب شهرت وى به شيبانى انتساب وى به شيبان خان است . طايفهء شيبانى به ازبك معروف‌اند و طايفهء ازبك « عنوان شعبه‌اى از ايل و طايفهء جوجى خان مغول » 123 محسوب مىشدند . شيبك خان ، خان ازبك‌ها فاتح و شاه مقتدر ماوراء النّهر بود . او در سال 900 ق به ماوراء النّهر آمد و اين سرزمين را تسخير كرد . او در سال 913 ق موفّق شد تا از اختلافات بين شاهزادگان تيمورى بهره برد و فاتحانه وارد هرات شود . شيبك خان با فتح هرات قدرت خود را تا اقصاى تركمنستان و حدود مغولستان و تا مرزهاى عراق وسعت داد 124 . كسب چنين اقتدارى او را برانگيخت تا حوزهء قلمرو خود را گسترش دهد . به همين انگيزه او در 915 ق به كرمان حمله برد . دورى شاه اسماعيل ، كه در اين سال گرفتار مقابله با طغيان شيخ شاه ، پسر فرّخ‌يسار شروان شاه بود ، فرصت مناسبى را در اختيار ازبكان براى حمله به كرمان ايجاد كرده بود 125 . در حملهء شيبك خان ، كرمان و اطراف آن به غارت رفت و خواجه شيخ محمّد ، كلانتر كرمان ، كشته شد 126 . شاه اسماعيل به سبب