اينكه اكبر چگونه مجذوب داستانهاى تخيلى مثل حمزهنامه بوده و اينكه يك داستانسراى خوب در دورهء جهانگير توانسته است با طلا وزن شود ، معروف است ؛ ولى استاد داستانسرا متأسفانه خيلى باريك و لاغر بوده و به همين سبب 4400 روپيه بيشتر ارزش نداشته است ؛ البته او اضافه بر آن ، خلعت و يك فيل و حتى منصب كوچكى شامل 220 ذات / 20 سوار ، نيز دريافت داشته است .
ولى وقتى كه آقايان و خانمها نمىخواستند موسيقى و داستان گوش كنند و به ديدن مسابقات ورزشى بروند ، خود را با بازيهاى دستهجمعى مشغول مىكردند . شطرنج از گذشتههاى دور در هند محبوب بوده است و رسالههاى متعددى دربارهء آن وجود دارد ؛ يك نسخهء اصلى انجمن سلطنتى آسيايى در لندن 64 تصوير ( نه خيلى زيبا ) از امكانات مختلف را نشان مىدهد كه غالبا مرد با مرد ، و گاه نيز زن با زن در مقابل هم به بازى مشغول هستند . ( 20 )
نرد نيز مثل بازى ظاهرا رايج چوپر « 1 » در هند كه به وسيلهء چهار بازيكن با شانزده سنگ ( براى هريك چهار سنگ ) انجام مىگرفت ، بازى مىشد . يك نوع بازى كه چندل مندل « 2 » نام داشت ، به طورى كه ابو الفضل گزارش مىكند ، به وسيلهء اكبر ابداع شده بود ؛ اين بازى به وسيلهء شانزده بازيكن با چهار سنگ براى هر كدام انجام مىگرفته است . ( 21 ) ولى بابر و همايون گنجيفه « 3 » بازى مىكردند كه نوعى بازى با ورق به وسيلهء هشت گروه و براى هر گروه دوازده ورق است . اين بازى در خاورميانه ، جايى كه ورق از دورهء مملوكها وجود داشته است معروف بود ، در حالى كه قديمىترين ورقهاى گنجيفه قلمروى مغولان مربوط به سال 1674 هستند .
ورقهاى بازى دورهء مغول ، اواخر قرن 17
هامش
( 1 ) .Chaupar .( 2 ) .chandalMandal .( 3 ) .ganjifa .