يافته ، بر اسلام هندى تأثير گذاشته است ؛ چون بدائونى به چنين افكارى اشاره مىكند و برخى چيزها در فروغ تفكرات ما فوق طبيعهء اكبر به نظر مىآيد كه تحت تأثير بينش سهروردى است : « هستى همانند نور است » .
هرچه كه هست ، صوفيسم به نسبت زياد در اسلام هند رسوخ كرده و حدود اواخر دورهء مغول جشن مقدس عرس هم به وسيلهء معين الدين چيشتى و هم به وسيلهء عبدل قدير گيلانى در لال قيلا ، در دهلى برگزار شده است .
رسوم مذهبى
وقتى ما در سال 1980 در خلد آباد نزديك آرامگاه اورنگ زيب پسر بچهاى را آراسته با زيور آلات زياد نشسته ديديم ، به ما توضيح داده شد كه اين يك « بسم اللّه كادلهن » « 1 » ، داماد بسم اللّه است . يعنى كه او براى نخستين بار با متن قرآن آشنا شده است . اين عمل وقتى كه كودك 4 سال و 4 ماه و 4 روز سن دارد انجام مىگيرد . به طفل اجازه داده مىشود - پسر يا دختر - لوحى را كه در روى آن جملهء « به نام خداوند بخشندهء مهربان » نوشته شده است ( گاه با عسل ) ليس بزند تا بدينوسيله متن قرآن را آسان بياموزد . اين رسم در دورهء مغول نيز معمول بوده است . اكبر دستور داد اين عمل در مورد سليم جهانگير انجام گيرد و او نيز بعدا دستور داد تا پسرانش همين عمل را انجام دهند .
اكبر در 22 اكتبر سال 1573 دستور داد سه پسرش را ختنه كنند ، با وجود اينكه همانطور كه ابو الفضل مىنويسد ، بايد اشاره كرده باشد :
قابل توجه است كه بايد اصرار بر اين داشت بچهها كه به طور معمول از بار همهء تعهدات مذهبى معاف شدهاند ، ختنه شوند ! ( 1 )
اينكه جشنهاى بزرگ مذهبى - جشن پايان روزه در آخرين روز ماه رمضان و جشن عيد قربان در حين مراسم زيارت كعبه - باشكوه و جلال برگزار مىشدند ، روشن است . البته جشن عيد قربان در هند همواره منجر به تنشهايى مىشد ، زيرا كه ذبح هر نوع حيوان از نظر جينىها مطلقا ممنوع بود و هندوها در حقيقت آن را به طور كل رد نمىكردند ، ولى به شدت مخالف قربانى گاوها بودند ، چيزى كه همواره نيز پيش مىآيد .
البته سفر زيارت مكه يك وظيفهء اصلى بود ، ولى تعداد زايران محدود بود ، چون سفر بسيار خطرناكى بود . اول اينكه سفر دريا در اقيانوس هند كه بيشتر تحت تسلط پرتقالىها بود ، خطر داشت ، ديگر اينكه
هامش
( 1 ) .Basmalakadulhan .