ميل و رغبت در جشن هولى « 1 » يا ديوالى « 2 » هندوها شركت مىكردند ، در نقاشيهاى مينياتور متعدد قابل مشاهده است ؛ اكبر شيورات « 3 » را جشن مىگرفت و گاه نيز ركعه « 4 » ، بند يادبود مقدس ، بسته مىشد . ( 15 )
در ادبيات هندو - فارسى توضيحات تئورى براى هندوئيسم نادر هستند ، در حالى كه در ادبيات هندو اصلا توجهى به مسلمانان نمىشود . علاقهء اكبر به ديدگاههاى فلسفى هندوئيسم خيلى زياد نبود ، بلكه به وجه اولى آن توجه داشت . تنها عدهء كمى از متفكران دورهء مغول مىبايست عميقتر در تفكرات فلسفى هندو كه البيرونى شش سده قبل بسيار واضح و روشن تشريح كرده است ، نفوذ كرده باشند . تلاش براى توضيح موقعيت هندوها در نمودار ارزش مسلمانان ، مربوط به ميرزا جآن جانان « 5 » ، عالم نقشبندى دهلى ( ف .
1781 ) مىشود كه تشخيص داده است هندوها در اصل يكتاپرست هستند ، نه بتپرست ؛ ولى پس از ظهور حضرت محمد ( ص ) ، اين مذهب نيز ، مثل بقيه ، بايد به عنوان لغو شده نگريسته شود .
جينىها
جينىها هنوز هم يك گروه به نسبت كوچك مذهبى در گوجرات بودند و هستند كه از حدود قرن 6 پيش از ميلاد به وجود آمده است . اصول آنها عبارتند از : نبايد كشت ، صداقت ، نبايد دزديد ، خويشتندارى جنسى ، بىتملكى كامل ، روزهدارى . آنها مىكوشيدند اين اعمال زاهدانه را همانگونه كه به بوديسم كهن نيز تعلق داشتند ، حفظ كنند . آنها شديدا گياهخوار بودند ، بعضا دهانبند داشتند و دارند تا در واقع چيزى به اندازهء يك پشه را فروندهند . بابر با اكراه قطعى از تنديسهاى عظيم سنگى نزديك قلعهء گواليور كه از حضور جينىها خبر مىدهند ، گزارش مىكند .
اكبر گياهخوارى جينىها را ارج مىنهاد و در 7 ژوئن سال 1583 گروهى شامل 67 سووت امبره « 6 » ، سفيدپوشان جينى به فتح پورسيكرى آمدند ؛ ولى در مورد شركت آنان در مباحث اطلاعات دقيقترى در دست نيست . مسلمانان جينىهاى فرقهء ديگامبره « 7 » ، جينىهاى عريان را كه لخت و بدون پوشش سرزمين را زيرپا مىگذاشتند و شريعت آن را منع مىكند ، طرد مىكنند . برخى از عالمان جينى آثار سانسكريت را تنظيم كردند و از اكبر پاداش گرفتند ، يكى از آنان 128 مصرع سانسكريت در تمجيد از فرمانروا نوشت و
هامش
( 1 ) .Holi .( 2 ) .Divali .( 3 ) .Shivrat .( 4 ) .rak'hi .( 5 ) .MirzaJanjanan .( 6 ) .swetambara .( 7 ) .digambara .