مىچرند . نيم فرسنگ پيشتر از صدرآباد خرابه كه گذشتيم آفتابگردان زدند ، افتاديم به ناهار . پهلوى همان شترها ناهار خورديم . عزيز السلطان هم خسته بود . ناهار خورد . توى اين شترها يك شتر سفيد ما بود ، يك بچهء سفيد هم زائيده بود ، خيلى مقبول بود ، آوردند ، تماشا كرديم ، عزيز السلطان هم تماشا كرد . به دامنهء كوه مره هم دوربين انداختم ، ايلات زياد آنجا بودند . بعضىها گفتند ايل شاهسون بغدادى است ، بعضى گفتند ادريات است ، درست معلوم نشد كه كدام ايل هستند .
بعد از ناهار سوار كالسكه شده رانديم ، راه گاهى تپه ، گاهى ماهور ، سرازير و سربالا ، گاهى جلگه ، گاهى سياهپرده مىشد . زمين كه خيلى خوشمنظر بود . خلاصه همينطور ما بين جنوب و مغرب مىرانديم . عزيز السلطان هم عقب سر ما مىراند . به مردم بواسطهء زيادى راه و گرما ، بد مىگذشت ، خاصه ، سرباز كه پياده بودند . اگرچه سقا و آب همراه سرباز بود ، اما كم بود ، رسيديم به ماهورهاى جنگل علىآباد كه يك ميل بلندى روى كوه بلندى از قديم ساخته بودند و يك قطعهء سنگى بسيار محكمى هم با اين ميل ساخته شده . اين قلعه و ميل از عهد قديم است ، كه بهرام گور ساخته است . اين قلعه آبى هم داشته است كه از عهد حاجى ميرزا آقاسى آب را زياد كرده و سدى بسته و از رو اين آب را به حوض سلطان راه مىبرده است . در اوايل دولت وزارت ميرزا تقى خان كه آمديم به قم ، يك شب در همينجا اردو زده منزل كرديم . خاطرم بود ، صورت اين ميل را هم ، آن وقت توى كتاب روزنامه كشيده بودم كه بعد آن كتاب را پاره كردم ، از اين قلعه تا آبادى علىآباد كه امين السلطانآباد كرده است ، هزار قدم است . مىگويند ، علىآباد ، دو سنگ آب دارد . آبادى علىآباد مشتمل است بر يك حمام بزرگ و يك حمام كوچك كه سر در حمام را هم بسيار عالى ساختهاند . اطراف حمام جاهاى 44 كاروانسرا مانند زياد است .
يك چائىپزخانه هم دارد . يك كاروانسراى بزرگ خوب هم سواى اينجاها امين السلطان ساخته است ، يك مهمانخانه هم دارد . چهار ساعت به غروب مانده وارد شديم . جلو اين مهمانخانه يك باغ خوبى ساخته ، درخت كاشته بودند . پياده شده توى باغ گردش كرديم . گلهاى خوب اطلسى ، شببو ، زنبق و غيره باز شده بود . تمام باغ سبز ،
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى ) — صفحة 92
مساهمون: ناصر الدين شاه قاجار
ص٩٢