بروج محكم سنگى احاطه و به سمت دريا چهار مزغل « 1 » توپ باز و شش مزغل ديگر رو به تنگه است . و در سمت مشرق ، ده كوچكيست و مسجدى نيز در ميان اين قلعه تعمير شده است . و در سمت يروپ نيز قلعهاى موسوم به سدّ البحر « 2 » واقع و در ظاهر از قلعهء سمت آسيا محكمتر است . و قلعهء كوچك عليحدهاى نيز در نزديكى همان قلعه و در بلندى تعمير گرديده ، و باستيانها در كنار دريا ساخته شده و پانزده عرّادهء توپ در اين باستيانها گذاشته شده است ، و دور اين قلعه ديوار و بروج محكم تعمير [ كرده ] و در اطرافش قلعجات كوچك قرار دادهاند كه بتركيب نعل اسب آن را احاطه نمودهاند ، و در اين مكان موافق نقشهء انگليس شصت عرّادهء توپ گذاشتهاند ، و در قم قلعه نيز كه قلعهء سمت آسيا بود شصت و چهار توپ گذاشتهاند . باوجود اينهمه توپها كه در آن دو سمت قرار دادهاند اين قلاع را محكم نمىتوان دانست ، زيرا كه فاصلهء اين دو قلعه - كه يكى در سمت آسيا و ديگرى در سمت اروپا واقع است - بيشتر از ربع فرسنگ نخواهد بود .
و قدرى پيش از رسيدن به قاپوبورنى فاصلهء دريا بسيصد ذرع مىرسد و در طرف يوروپ ، سنگرها بسته بودهاند ، ولى حالا خرابه است ، و در آنجا اين دو طرف چنان بهمديگر نزديكتر مىشوند كه گويا خداوند عالم بخصوصه به جهت ممانعت دخول مخالفين آفريده است ، و طول اين بوقاز « 3 »
هامش
( 1 ) - مزغل به معناى روزنهاى است كه اسلحه را از آن عبور مىدهند ( قاموس عصرى ، چاپ هشتم ، 1925 ، در ذيل مادهء زغل ) .
( 2 ) - سد البحر در دهانهء شمالى داردانل واقع است . در اصل : شبيه البحر - سد البحر مأخوذ از نسخهء « ب » .
( 3 ) - در اصل : چنين و مراد بغاز است .