قلعه خندقى هفت ذرع عميق كنده بوده است ، ولى حالا پر گشته و ديوار قلعه هشت ذرع بلندى و هشت برج دارد ، و در طرف مشرق آن قلعه يك رودخانهايست كه در قديم از خندق مىگذشته است ، و اگر باز از توى آن خندق عبور مىنمود تسخير آن قلعه مشكل بود ، و ليكن در حالت حاليه هيچ اشكالى ندارد .
قلعهء گيوسل
از جمله قلاع آنجا كيوسل [ است ] در اين قلعه پنجاه و چهار عرّادهء توپست بيست عرّادهاش از مفرغ و چهار عرّاده از آهن و باقى توپهاى مختلفه است ، و چند لولهء توپ بىعرّاده است . و در ربع فرسخى اين قلعه ، قلعهء ديگريست موسوم به ثقاز در سر تلى واقع ، كه دامنهء آن داخل دريا مىشود و تسخير اين قلعه كمال صعوبت را دارد ، زيرا كه اين قلعه احاطه گرديده با چهار قلعهء كوچك ديگر كه در حقيقت يك قلعه محسوب و هرچهار قلعه يكصد و پنجاه و چهار عرّادهء توپ دارد ، و يك مكان محكمى فيما بين كيوسل و ثقاز هست ، و خيلى غريب است كه تا حال آنجا را سنگر و قلعه نساخته بودند و در اين جنگهاى آخرى مهندسين فرانسه و انگليس قلعهاى تعمير نمودند .
دو قلعهء نمازى و كليد البحر
قلعهء ديگر موسوم به نمازيست « 1 » كه در سنگرهاى اين قلعه پنجاه عرّادهء توپست ، از زخمهاى توپها معلوم مىشود كه در جنگى بودهاند .
از قلعهء نمازى بيك قلعهء كوچك ديگر كه اسم آن كليد البحار « 2 » است سيصد ذرع مسافت است . پانزده قوپوز در سنگر كليد بحار مرتب است
هامش
( 1 ) - قلعهء نمازىNamazigia )) در جنوب كليد البحر است .
( 2 ) - كليد البحر در وسط داردانل در ساحل غربى مقابل چناق قلعه واقع است . در اصل : كليد بهار .