سواد اولتيماتوم سابق را به خط انگليس از نايب مشاراليه خواسته بود ، نايب از جانب ايلچى سوادى ابراز نمود كه با اولتيماتوم سابق اختلاف داشت . اين معنى در اين سواد جديد فقرات هرات نبود ، و در عوض آن رفتن ميرزا هاشم خان به شيراز بود . منظور ايلچى كبير اين بود كه من اولتيماتوم جديد را قبول نمايم ، ولى فدوى همان كاغذ اولى را مجددا نوشتم بدون آنكه اسم ميرزا هاشم خان و طرز پذيرائى مستر موره مذكور شود .
نايبان ايلچى بازآمدند كه ايلچى كبير اين كاغذ را قبول نميكنند . بايد شما بنويسيد كه اين اولتيماتوم سابق را قبول مينمايم .
علاوه ايلچى محرمانه نوشته بود كه اگر جناب امين الملك فقرهء توپ و ميرزا هاشم خان را قبول نمايد ، من بر عهدهء خود مىگيرم كه دولت انگليس از اين فقره بگذرد . چون ميرزا ملكم خان سواد اولتيماتوم را پس فرستاده بود كه اين سواد دخلى باولتيماتوم سابق ندارد ، نايب ايلچى سواد مزبور را دوباره بفدوى داده كه قبول آن را تعهد نمايد . بنده هم جوابش را بفردا محوّل نمودم .
هريك از اين ملاقات نايبان سفارت انگليس تا دو ساعت طول كشيد ، هرتفصيل و هرگونه مطلب كه مقتضى مجلس بود همه را مشروحا مذاكره كردهايم ، و هيچ لزومى ندارد كه عرض بكنم كه چه نوع پيغامات براى ايلچى فرستادم . آنچه دليل بحث و ملايمت و قدر تملق و تهديد بود همه را در موقع خود بكاربردهام ، و هيچ نقطه را از دست ندادهام ، مگر بهزار كشمكش و انواع ايستادگى قبول اولتيماتوم سابق به اين ملاحظه بوده است كه اگر به اين قدر تمكين ما امر بگذرد كه بسيار خوب و اگر نگذرد اولا يك بهانه انگليس كمتر خواهد بود و در نظرها مراتب صلح جوئى دولت ايران بيشتر جلوهگر خواهد بود . خلاصه تا امروز هرچه كردهام از روى ناچارى و بملاحظهء صلاح وقت و شرايط احتياط بوده است .
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 139
مساهمون: حسين بن عبد الله سرابى
ص١٣٩