نقد بدهيم . يكى قونسول انگريس در تمام شهرهاى ايران بنشيند . اين شش شرط را ترضيه بدهد . يكى هم ايلچى او به شهر كه وارد مىشود توپ بيندازند . صدر گفت با اين شرطها صلح كنيم بهتر است يا جنگ بايد كرد ؟
جمعى به صلح راضى شدند با اين شرطها ، جمعى بجنگ راضى شدند با اين شرطها ، قبول صلح نكردند . حالا كسانى كه بودن « 1 » جنگى صلحى را اسم ميبريم اهل مجلس معلوم مىشود كسانى كه جنگ را قبول كردن « 2 » جناب شيخ رضا ( ؟ ) ، ايلخانى ، على قلى ميرزا ، كشيكچىباشى ، ميرزا موسى وزير ، ميرزا مهدى نورى ، ميرزا زين العابدين ، محسن ميرزا ، فضل على خان ، اين نه نفر جنگ را ترجيح بر صلح دادند و ساير صلح را ترجيح بجنگ دادن « 3 » اين اشخاصاند : محمد ولى ميرزا ، بهاء الدوله ، سيف اللّه ميرزا ، بهرام ميرزا ، فرهاد ميرزا ، اردشير ميرزا ، نظام الملك ، مستوفى الممالك ، وزير دول خارجه ، سردار كل ، ميرزا فتحعلى خان ، امين لشكر ، ايشيك آقاسىباشى ، ميرزا زمان ، حاجى ميرزا محمد خان دبير ، محمد خان ميرپنجه ، عباسقلى خان جوانشير ، عباسقلى خان نورى ، احمد خان نوائى ، محمود خان قراگوزلو ، وزير نظام ، حاجب الدوله ، آقا محمد حسن ، معير الممالك ، اين بيست و سه نفر صلح را طالب شدند . بعد سركار صدراعظم حكم كرد نوشتند . مهر كردند . بعد از مهر كردن ، با جنگىها محاجّه كرد زياد ، بعد با صلحىها محاجّه كرد زياد . تا پنج ساعت و نيم از شب رفته نشسته بوديم .
بعد مجلس برهمخورد . در اين بين باز كاغذى از فارس رسيد كه در دريا جنگ شده است با بندر بوشهر اما هنوز خير است . . . »
شش روز بعد باز شورائى در دربار تشكيل شد . شاه تصميم بجنگ گرفته بود شايد پيامهاى حسام السلطنه در او مؤثر واقع شده بود چه بموجب نوشتهء آقاى خان ملك ساسانى : « . . . حسام السلطنه براى اينكه كوشش او بهدر نرود خيلى در اين كار دستوپا كرد . ابتدا قاصدى چند به طهران فرستاد و نوشت كه از آمدن
هامش
( 1 - 2 - 3 ) - در اصل چنين است و صحيح آن بودند . كردند . دادند .