تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه عضد الملك به عتبات ( فارسى ) — صفحة 177

مساهمون:

ص١٧٧
لباس نمىداشت از بخار فضولات آن‌جا تفاوت نمىكرد كلّ شىء يرجع الى اصله 12 هرگاه از جانب اين فدوى اقدام در اصلاح نمىشد مأمورين آن دولت را تماما آن روز به قتل مىرسانيدند . پس از آن فورا گزارش را نوشتند و از هرسو مسرعى 13 دوانيدند و شهرت دادند كه دو نفر از مستحفظين جسر را زوّار كشتند . تماما جمع شده ، نزد اين فدوى آمده ، مجدّدا استدعاى تسكين فتنه نمودند . اطمينانشان دادم و به منازل خودشان فرستادم . چيزى كه شد و حاصلى كه از اين فساد مترتب گشت رفع نجاست از ما شد و از همراهان هركس به هرجا خواست آمدوشد نمود . دوشنبه پنجم [ ربيع الاول ] ، صبح كه قدرى از طلوع آفتاب برآمد ، مانند روز نهم محرم - از چهار طرف - گروه‌گروه و سپاه‌سپاه عسكر آمد . از كربلاى معلّى محمد پاشا يك نفر مين‌باشى با عسكر فرستاده بود ، و از هنديه شبلى پاشا حاكم حلّه يك مين‌باشى و دو سه هزار سرباز و سوار فرستاده بود . ميرزا على خان نايب كربلا را هم محمد پاشا فرستاده بود با مين‌باشى در يك منزل فرودآمدند . آن روز به تقويت ميرزا على خان ، اسلحهء زوّار ترك را گرفتند . وقتى كه خواستند بگيرند ، زوار تمكين در دادن ننمودند . 14 فدوى كه مطلع شدم ، قرار دادم مأمورين عثمانى متعرض نشوند و زوّار اسلحه را به دست محمد رضا بيك نايب آن‌جا بسپارند كه در خانهء خود نگه‌دارد و روز آخر به صاحبانش رد نمايد . امّا اين ميرزا على خان كه از جانب كارپرداز دولت عليّه مأمور توقف و نيابت كربلاى معلّى است :
در پس آينه طوطى صفتش داشته‌اند * آنچه استاد ازل گفت بگو مىگويد
جميع اراده و حواسش ، تابع امر و ارادهء محمد پاشا است . هرچه مىگويد اصول است و هرچه مىداند اخذ و حصول ؛ و الّا از وجود او - براى زوّار و مجاور - به قدر سر مويى فايده و حاصل نيست . باز محمد رضا بيك نايب مسيّب گاهى در سر غليان با غلام خود كفايتى به خرج مىدهد و اگرچه از روى صرع است ، [ امّا ] دندانى به دندان مىافشرد و افسانه مىگويد و دوران چشمى دارد ؛ ولى اين ميرزا على خان - نسبت به كاركنان دولت عثمانى - حالت كوه دارد كه هر صدايى مىكنند همان را جواب مىدهد ؛ و حال آن‌كه بايد نوّاب كربلا و نجف و آن حدود ، از همه‌جا كافىتر باشند . سواى آن عتبات عاليات كجا است كه سالى صدهزار خلق از تبعهء دولت قوىشوكت قاهره آمدوشد نمايند . شبى كه محمد پاشا به منزل فدوى در كربلا آمد ، براى ميرزا على خان در باب مواجب توسط نمود . چنان‌كه عرض شد مقام حيرت است كه اوّلا چرا بايد نوكر مأمور دولت عليّه
سفرنامه عضد الملك به عتبات ( فارسى ) — صفحة 177 | عليرضا عضد الملك / حسن مرسلوند