جمعه دوازدهم [ محرم ] صبح ، ميرآلاى به چادر اين فدوى آمده و از رنج راه هنوز شكايت مىنمود و مىگفت مادام العمر چنين صدمه نخورده بودم . پس از آن قائم مقام با اجزاى حكومتى حضور به هم رسانيده ، ناهارى كه ترتيب داده بودند آوردند و ناهار خود فدوى را هم آوردند و گستردند . از حيث 45 وفور ، نيكو ضيافتى كرده بود . ليكن از تصدّق فرق فرقدانساى اقدس ، در پيش ناهار خانهزاد جلوه [ اى ] نكرد . ولى فدوى آنچه خوردم از ناهار قائم مقام بود .
امّا بعقوبه مكانى دلكش و منزلى خرّم است . از هر نوع فواكه و مركبات وافر دارد .
خصوصا نارنج و ليمو و اقسام خرما . در طرف مغربش شط است و طرفين شط باغات بىحساب دارد كه تخمينا دو فرسنگ طول باغات مىشود و از بركت زوار روزبهروز آبادى آنجا در تزايد است . اين فدوى از خداى تعالى استدعايى نمودم ، ان شاء اللّه تعالى 46 مىشود .
زدم فالى آنجا و ارجو 47 كه يزدان * كند فال من با قضايش برابر
قائم مقام ماليات آنجا را گزاف حكايت كرد . گفت هفدههزار كيسه ، كه هر كيسه ده تومان باشد ، ماليات بعقوبه و توابع آن است . ولى امر ماليات گرفتن دولت عثمانى از قاعده و حساب خارج است . در واقع چاپيدن است . يك ربع از منافع ، سهم زارع و مالك و بذر و مصالح الاملاك است و سه ربع را مباشرين دولت مىبرند . در جميع آن صفحات به همين طريق رفتار مىنمايند . خلاصه روز جمعه بعد از صرف ناهار ، از حضار مجلس ، ناهار روز بعد را كه شنبه بود وعده خواستم .
صبح شنبه سيزدهم [ محرم ] ، عثمان بيگ ميرآلاى و قائم مقام و اجزاى مجلس حكومت ، كه خود [ شان ] آنها [ را ] اعضاى مجلس نامند ، حضور به هم رسانيده تا بعد از ناهار آنجا بودند .
ولى در آن دو شب ، كه جمعه دوازدهم و شنبه سيزدهم بود ، در آنجا از اوّل غروب به حدى پشه هجوم آورد و هوا حبس شد ، كه اگر كسى مىتوانست چشم بگشايد اتصال پشه در جوف هوا [ همچون ] حاجب 48 مىشد ، چنانكه يك ذرع فاصله را ديدن امكان نداشت و هوا حالت هواى حمام بسيار گرم داشت . به علاوه براى رفع پشه ، در همهجا كاه دود گذاشته بودند . معلوم است در آن شدت گرما چهقدر پشه صدمه زد كه به كاه دود تن درداديم .
روز جمعه بعد از ناهار صدمه وارد آمد . تفصيلش اين است كه آن روز جمعى از اهالى بعقوبه به ميان شط رفته بودند . فدوى فراشى داشتم شير خان نام ، از اهل مازندران 49 و به