كلنل و خانمش خود را مديون محبتهاى فرمانفرما و همسرش مىدانستهاند و از اين لحاظ با تمام قوا سعى مىكنند به بهترين وجهى از شاهزادگان پذيرائى كنند .
شاهزادگان سه ماه در بغداد مىگذرانند تا اينكه فصل مساعد براى عبور از كوير و رفتن به دمشق فراميرسد اما چون عبور از كوير با عدهاى معدود خطرناك بوده تصميم مىگيرند با قافله حجاج كه عازم مكه بودهاند همراه شوند .
رفتن والى به اپرا
فريزر راجع به اين موضوع در كتاب خودش مينويسد كه بليط يك لژ اپرا تهيه كرده و بعد از شام والى را بردم به اپرا كه لابلاش « 1 »
Lablache
را در درام و تراژدى معروف بايرن شاعر انگليسى موسوم به
Marina Falieri
و گريزى « 2 » را در نمايش
Ellena
ببيند . والى از تماشاى اپرا خيلى متعجب و محظوظ شده و مخصوصا اعتراف كرد كه از آوازگريزى خيلى خوشش آمده اما وقتى لابلاش روى سن آمد و من گفتم اين بهترين آوازهخوان ما است و پرسيدم چطور است شاهزاده جواب داد : چيزى نيست : پوچ است و بعد گريزى اشاره كرد و گفت آن خوب است بعد كه بالت و رقص دستهجمعى دسته بنيوسكى
Benyousky
شروع شد والى بسيارى خوشش آمده و در حالى كه چشمهاى نزديكبينش را به آنها دوخته بود گفت : من به كرات رقاصههاى حرم شاه را با لباسهاى عالى و صورتهاى زيبا ديدهام و الا هركس ديگر بود از منظره امشب ديوانه ميشد . اما من متعجب بودم از اينكه والى هيچ توجهى به آواز و موزيك بطور كلى نكرد و حال اينكه ايرانيها ادعاى داشتن ذوق موسيقى دارند وقتى تعجب خودم را به مترجم شاهزادگان كه جوان زيرك تودارى است اظهار داشتم جواب داد :
من بهتر از شاهزاده به اخلاق و عادات اروپائيها آشنا هستم و موسيقى اروپائى هم زياد شنيدهام معهذا موسيقى شامات بر مذاق من بهتر است و ترجيح مىدهم .
موقع خروج از اپرا مدتى در تالار انتظار معطل شد كه مستخدم برود و كالسكه را پيدا كند و چون به علت شلوغى و ازدحام ميسر نبود كه كالسكه تا درب اپرا بيايد مجبور شديم
هامش
( 1 ) -Louis Lablacheخواننده مرد كه اصلا فرانسوى و در ناپل متولد شده و صداى بم بسيار عالى داشته 1794 ميلادى تولد يافته و در سال 1858 در ميگذرد .
( 2 ) -Grisiخواننده زن ايتاليائى كه در ميلان در 1805 ميلادى تولد يافته و 1840 فوت مىكند .