دهكدهاى كه آنجا را « دوى » « 1 » مىگفتند و نام كدخدايش على بيك بود و خدمتگزارى نمود . اين آبادى هم در كوهستانى كه پوشيده از گل بود قرار داشت و پنجم محرم وارد بغداد شديم .
* * * استنساخ سفرنامه و ترجمهء متمم آن در تاريخ 9 خرداد 1329 پايان يافت .
معلوم مىشود كه خواجه اسعد ترجمهء سفرنامه را از روى نسخهء ديگرى كه كامل بوده انجام داده زيرا در نسخهء اصلى و نسخه استنساخى شرح وقايع از چهارم رمضان تا 5 محرم را كه به بغداد رسيدهاند فاقد است .
بطورى كه در پايان سفرنامه نوشته شده مترجم هم از چهارشنبه 24 ذيقعده به پنجم محرم پريده است . تفصيل و وقايع اين مدت را هم اين جانب از كتاب رموز السياحه كه بقلم نجفقلى ميرزا است استخراج كردهام و بشرح صفحات پيوست است
* * * اين كتاب را نجفقلى ميرزا در سال 1256 يعنى سه سال پس از استقرار در عراق نوشته و اينبار به نام خودش . مندرجات آن ، مطالب مندرج در سفرنامه است بعلاوهء فصول مفصلى راجعبه اوضاع و احوال طبيعى و جغرافيايى ايران و ساير كشورهايى كه در مسافرت به لندن و مراجعت از آنجا ديدهاند .
بطورى كه والى در رموز السياحه مينويسد : بعد از حركت ازدوى او راه را گم كرده و از برادران جدا مىشود . دو روز در برف كوهستان سرگردان بوده تا اينكه به كومك راهنمائى خودش را به برادران مىرساند و يكشنبهء 28 ذيقعده
هامش
( 1 ) -Dewayدر رموز السياحه چنين است « . . . بقريه [ اى ] رسيدند كه آنجا را « آيول » ميگفتند . ديواى آن قريه على بيك نامى كمال خدمتگذارى تقديم نهاد . . .
و در آن بلاد عامل هر محلى را « ديواى » گويند . »