تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — صفحة 520

مساهمون:

ص٥٢٠
آمده است همان پارچه را بخصوصه بار كشتى كرده پنجماه ديگر كرايه داده تا به مملكت هندوستان ميرسد . در آنجا ارزان‌تر از آن پارچه كه مثل آن است « 1 » به فروش ميرسانند و بواسطهء همين سهولتى كه در كارها اختراع كرده و در صنايع پديد آورده‌اند تمام كسبهء مملكت « 2 » بعيده را بستوه آورده‌اند و از شغل و عمل بازداشته‌اند و ليكن در مملكت خودشان چنين نيست اگر كارى سهل بهمرسد كه موجب ضرر عموم شود « 3 » و جمعى بواسطهء آن عمل از مكسب « 4 » خسران و ضرر بينند اگرچه نفع و مدخول سود خود و زيان ديگران آن بىشمار باشد مرتكب نخواهند شد و از دولت قدغن است كه احدى نمىتواند نزديك بدان شغل رود مثل اينكه در مملكت فرانسه متداول آن است « 5 » كه از چغندرقند و شكر خوب مىسازند و بسيار ارزان تمام مىشود در انگلند جمعى در اين اوقات چغندر بسيار به عمل آورده در انگلند « 6 » خواستند نيز از چغندرقند سازند از اينكه « 7 » ضررى كامل به تجار و رعاياى ينگىدنيا ميرسيد كه عامل شكر كشتن و شكر فروختن‌اند لهذا ترك آن عمل شد و قدغن شد كه كسى مرتكب نشود
هامش
( 1 ) - اصل و مجلس : كه در آنجا خود آنها به عمل آورده‌اند به فروش ميرسانند ( 2 ) - نسخهء اصل و مجلس : ممالك . ( 3 ) - اصل : عموم خلق آن مملكت باشد - مجلس : عموم آن خلق باشد . ( 4 ) - نسخهء اصل و مجلس : اين دو كلمه را ندارد . ( 5 ) - نسخهء اصل و مجلس : متداول است . ( 6 ) - نسخهء اصل و مجلس : اين كلمه را ندارد . ( 7 ) - نسخهء اصل و مجلس : چون